Việt Bắc – Ngữ văn lớp 12 - HocVienKhoiNghiep.Edu.Vn
Rate this post
Tài liệu nội dung chính bài Việt Bắc Ngữ văn lớp 12 gồm 2 trang không thiếu bố cục tổng quan, tóm tắt, phương pháp miêu tả, thể loại, ngôi kể, giá trị nội dung, giá trị nghệ thuật và thẩm mỹ giúp học viên nắm được những nét chính của văn bản .

Việt Bắc

Bài giảng: Việt Bắc (Phần 2: Tác phẩm)

Bạn đang đọc: Việt Bắc – Ngữ văn lớp 12

vb-1641911222-2028473

Tìm hiểu chung về văn bản:

1. Bố cục

– Phần 1 ( 20 câu đầu ) : Lời nhắn nhủ của người ở lại so với người ra đi
– Phần 2 ( còn lại ) : Lời của người ra đi với nỗi nhớ Việt Bắc

2. Nội dung chính

Việt Bắc là khúc ca hùng tráng và cũng là khúc tình ca về cách mạng, về cuộc kháng chiến và con người kháng chiến. Thể hiện sự gắn bó, ân tình sâu nặng với nhân dân, quốc gia trong niềm tự hào dân tộc bản địa. Việt Bắc là khúc hát ân tình chung của những người cách mạng, những người kháng chiến, của cả dân tộc bản địa qua tiếng lòng của nhà thơ .

3. Phương thức biểu đạt: Tự sự + miêu tả + biểu cảm

4. Thể thơ: Thể thơ lục bát

5. Giá trị nội dung

– Tái hiện lại cuộc chia tay giữa người ở lại và người ra đi với những lời gợi nhắc về quá khứ và những kỉ niệm của 15 năm gắn bó khó khăn. Việt Bắc hiện lên trong những hoài niệm đầy cay đắng, khó khăn nhưng tình nghĩa mặn nồng
– Bao trùm lên cả bài thơ về nỗi nhớ. Nỗi nhớ của cả người ở lại và người ra đi. Trong tâm thức của người ra đi, nỗi nhớ về Việt Bắc hiện lên với những cung bậc phong phú, nhiều nhiều : nhớ con người, đời sống Việt Bắc ; Nhớ vạn vật thiên nhiên, núi rừng Việt Bắc ; nhớ về cuộc kháng chiến anh hùng và nhớ cả những ngày đầu độc lập
– Qua đó, người đọc hoàn toàn có thể cảm nhận được mối quan hệ và sự gắn bó keo sơn, cá nước giữa nhân dân Việt Bắc với những người cán bộ cách mạng .

6. Giá trị nghệ thuật

– Bài thơ được viết theo cấu trúc đối đáp của ca dao trữ tình với sự luân phiên của người ở lại và người ra đi tạo cho bài thơ sự uyển chuyển, đăng đối .
– Cách xưng hô mình – ta quen thuộc trong ca dao với sự biến hóa linh động giữa mình với ta ; ngưởi ở lại có lúc là mình, có lúc là ta ; người ra đi lúc là ta, lúc là mình tạo ra tình cảm thân thương, tha thiết
– Tác giả sử dụng thể thơ lục bát – thể thơ rực rỡ của dân tộc bản địa, với những luyến láy, vần điệu uyển chuyển khiến cho nỗi nhớ trong bài thơ càng trở nên nồng nàn, sâu đậm .
– Đoạn trích sử dụng nhiều từ láy, tượng hình giàu hình ảnh .

Sơ đồ tư duy Phân tích bức tranh tứ bình trong bài thơ Việt Bắc 

phan-tich-kho-7-bai-tho-viet-bac-2021-14134-7609765

Dàn ý chi tiết Phân tích bức tranh tứ bình trong bài thơ Việt Bắc 

1. Mở bài:

– Giới thiệu tác giả, tác phẩm
– Giới thiệu đoạn trích

2. Thân bài:

* Hai câu đầu : Khái quát nỗi nhớ .
– Hoa và người là những gì đẹp nhất của núi rừng Việt Bắc. “ Hoa ” là cách nói của thẩm mỹ và nghệ thuật tượng trưng cho vạn vật thiên nhiên và cũng là một bộ phận của vạn vật thiên nhiên .
– Trong nỗi nhớ của người về, hoa và người là hai hình ảnh đồng hiện, soi chiếu vào nhau. Hoa là hình ảnh đẹp nhất của vạn vật thiên nhiên ; người là mẫu sản phẩm kỳ diệu tuyệt vời của tạo hoá. Vì vậy, khi nhớ người thì hiện lên bong hoa, khi nhớ hoa thì hiện lên bóng người ý niệm ngợi ca vẻ đẹp người ở lại .
* Tám câu sau : Một bức tranh vạn vật thiên nhiên Việt Bắc phong phú, rực rỡ tỏa nắng, tươi thắm tượng trưng cho vẻ đẹp của bốn mùa :
– Trước hết, bức tranh mùa đông với “ Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi ” :
– Mùa đông Open bằng màu một gam màu lạnh – nền xanh bát ngát yên bình của rừng già gợi ra một xứ sở êm đềm, lặng lẽ, xa vắng … Trên cái nền màu lạnh ấy lại nổi lên một gam màu nóng của “ hoa chuối đỏ tươi ” ( ở đây hoàn toàn có thể liên tưởng : màu đỏ của hoa chuối gợi ra ý nghĩa tượng trưng cho màu đỏ của cách mạng mới được nhen nhóm, như xua đi cái lạnh ngàn năm của núi rừng mùa đông ) .
– Tiếp theo, bức tranh mùa xuân với “ Mơ nở trắng rừng ” – một mùa xuân tràn ngập màu trắng của hoa mơ gợi sự dịu dàng êm ả, tinh khiết, thanh bạch, mộng mơ của tạo vật. Hai tiếng “ trắng rừng ” như làm cho khắp núi rừng bừng sáng hẳn lên. Đây là hình ảnh giàu tính hiện thực nhưng thấp thoáng ý nghĩa tượng trưng : nó như gợi lên nét đẹp trong sáng trong tâm hồn của con người Việt Bắc. Có thể nói, màu trắng của hoa mơ là sắc tố đặc trưng của núi rừng Việt Bắc .
– Bức tranh mùa hè hiện lên trong nỗi nhớ người đi không chỉ có sắc tố, đường nét, ánh sáng mà còn có cả âm thanh ngân vang của tiếng ve gọi hè : ” ve kêu rừng phách … ”. Ve lôi kéo hè, hè về là rừng phách chuyển màu. Sống ở Việt Bắc, con người thường hay có xúc cảm bâng khuâng trước những hình ảnh kỳ lạ của rừng phách : trong những ngày cuối xuân, nụ hoa vẫn náu kín trong những kẽ lá. Khi tiếng ve cất lên thì chúng nhất loạt trổ hoa vàng. Cách dùng từ “ đổ ” khá tinh xảo, nhấn mạnh vấn đề sự mau lẹ bất ngờ đột ngột của quy trình quy đổi của cây lá, nó miêu tả sức mạnh của những trận mưa hoa vàng khi gió thổi, ve lôi kéo hè .
– Bộ bức tranh bốn mùa kết thúc bằng bức tranh thu : đêm thu có ánh trăng rọi qua vòm lá tạo thành khung cảnh huyền ảo. Cảnh tượng này thích hợp với việc thể hiện tâm tư nguyện vọng thầm kín dành cho thể hiện tâm tư nguyện vọng thầm kín dành cho thời gian kết thúc những cuộc hát giao duyên. Câu thơ gợi không khí thanh thản, yên ả, báo hiệu sự khởi đầu đời sống yên vui. Câu thơ cũng gợi sự hoà hợp giữa vạn vật thiên nhiên ( rừng thu ) với thiên hà ( trăng ) với đời sống thanh thản yên vui trong sự hoà hợp của những tấm lòng nhân ái giữa người đi và người ở lại .
* Hình ảnh con người Việt Bắc :
– Bên cạnh nỗi nhớ vạn vật thiên nhiên là nỗi nhớ con người Việt Bắc. Con người là hình ảnh luôn được đan cài, xen kẽ, hoà hợp với vạn vật thiên nhiên. Sau mỗi câu lục nói về hoa là đến câu bát nói về người. Con người gắn bó khăng khít với vạn vật thiên nhiên làm cho vạn vật thiên nhiên bớt vẻ hoang sơ và thêm có hồn. Giữa vạn vật thiên nhiên quyến rũ, con người hiện lên thật bình dị, đáng yêu và luôn gắn bó với lao động :
– Hình ảnh con người trong mùa đông hiện lên với một hình dáng, tư thế hiên ngang trong lao động “ dao gài thắt lưng ” ; mùa xuân lại gắn với bàn tay êm ả dịu dàng, cần mẫn của những cô gái “ chuốt từng sợi giang ” ( hình ảnh giống như cảnh phim quay chậm, không riêng gì giúp người đọc thấy rõ đường nét, hình khối, động tác của người lao động mà còn thấy cả ý nghĩ đắn đo, thận trọng, tỉ mỉ trong từng việc làm ) .
– Hình ảnh “ Cô gái hái măng một mình ” trong mùa hạ vừa gợi sự siêng năng, chịu khó, kiên nhần lại vừa gợi cái khoảng trống bát ngát, bát ngát của núi rừng Việt Bắc .
– Nhớ người Việt Bắc, người về còn nhớ cả “ tiếng hát ân tình thuỷ chung ”. Đó là tâm hồn, là tình cảm của những con người miệt mài, siêng năng với việc làm, lặng lẽ nuôi nấng trong mình những rung động, cảm hứng trước đất trời, trước cuộc sống .

Video bài văn mẫu Cảm nhận bức tranh tứ bình Việt Bắc

Bài văn mẫu Phân tích bức tranh tứ bình trong bài thơ Việt Bắc – mẫu 1

Ân tình và chung thủy – đó là một nét đẹp trong rất nhiều nét đẹp của con người cách mạng. Nét đẹp ấy bộc lộ trong nhiều tác phẩm văn học thời kì kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Ta cũng phát hiện nét đẹp ấy trong Việt Bắc của Tố Hữu. Tập trung, tiêu biểu vượt trội nhất là ở đoạn thơ :
“ Ta về mình có nhớ ta

Xem thêm: Công thức tính công suất dễ hiểu nhất 2022

Nhớ ai tiếng hát ân tình thuỷ chung ”
Mười câu thơ trên là đoạn thơ thứ năm của bài thơ Việt Bắc. Đó là bức tranh toàn cảnh và tiêu biểu vượt trội của Việt Bắc qua bốn mùa trong năm. Bức tranh ấy rực rỡ tỏa nắng, tươi tắn nhưng cũng bâng khuâng, man mác vì nó được lọc qua nỗi nhớ của người về xuôi. Nỗi nhớ được thể hiện tha thiết trong buổi chia tay :
“ Ta về mình có nhớ ta
Ta về ta nhớ những hoa cùng người. ”
Hai lần ” ta về ” láy lại ở đầu câu – cùng một thời gian chia tay, nhưng câu trên là hỏi người, câu dưới là giãi bày lòng mình. Cái giọng thơ tâm tình của Tố Hữu ở đây thật ngọt ngào đáng yêu và dễ thương. Cuộc chia tay giữa người kháng chiến và người Việt Bắc, giữa miền ngược với miền xuôi đã trở thành một cuộc giã bạn đôi lứa ( ta – mình ). Nỗi nhớ về những ngày nguy hiểm gắn bó với cảnh và người Việt Bắc cứ hiện dần trong tâm lý người đi. Cảnh vật, con người Việt Bắc, cái gì cũng đáng yêu, đáng nhớ. Nhớ trước nhất là hoa cùng người. Hoa và người hòa quyện trong nỗi nhớ. Nhớ hoa là nhớ tới cái đẹp của vạn vật thiên nhiên Việt Bắc, mà cái đẹp của Việt Bắc không hề tách rời với cái đẹp của những con người Việt Bắc đã từng nuôi nấng, gắn bó với người đi, với cách mạng, vẻ đẹp bức tranh Việt Bắc, thứ nhất là vẻ đẹp của sự gắn bó giữa vạn vật thiên nhiên và con người .
Bức tranh đó được miêu tả bằng những câu thơ dịu dàng êm ả, nhẹ nhàng. Có sắc tố tươi tắn tỏa nắng rực rỡ, có ánh sáng lộng lẫy chan hoà, có âm thanh vui vẻ, đầm ấm. Cảnh và người hòa quyện vào nhau : bốn cặp lục bát tả bốn mùa, thì câu trên nhớ cảnh, câu dưới nhớ người. Mà cảnh nào, người nào được nhắc tới cũng đều có cái riêng để nhớ. Tất cả đã hiện lên trước mắt ta một bức tranh Việt Bắc tuyệt diệu, nên thơ qua nét bút chấm phá tài tình của tác giả .
Mỗi mùa được nhà thơ nhớ lại bằng một nét tiêu biểu vượt trội nhất, với cách miêu tả tinh xảo quyến rũ, Nhớ mùa đông Việt Bắc là nhớ tới ” rừng xanh hoa chuối đỏ tươi “. Giữa cái bạt ngàn của màu xanh, hiển hiện một sắc tố ấm nóng ( tươi đỏ ), bức tranh mùa đông của Việt Bắc đâu còn cái lạnh lẽo, hoang vu nữ. Xuân sang sắc màu lại đổi khác, tràn ngập sinh sôi một màu trắng tinh khiết, thơ mộng : ” ngày xuân mở nở trắng rừng “. Cảnh này có gì đó giống như cảnh Bác về nước :
“ Ôi sáng xuân nay, Xuân 41
Trắng rừng biên giới nở hoa mơ
Bác về … Im lặng. Con chim hót
Thánh thót bờ lau, vui ngẩn ngơ … ”
( Theo chân Bác, Tố Hữu )
Bốn cặp lục bát sau Tố Hữu dùng để tả cảnh hè đến và cảnh mùa thu. Nếu như sắc màu chủ yếu của cảnh động là màu xanh điểm vào đó có sắc hoa tươi đỏ, của cảnh xuân là màu trắng hoa mơ, thì của mùa hè là màu vàng tươi đẹp của rừng phách : Ve kêu rừng phách đổ vàng. Đây là một câu thơ vào loại hay nhất của bài thơ Việt Bắc. Câu thơ sáu chữ mà thấy được sự quy đổi của cảnh sắc vạn vật thiên nhiên. Câu thơ ấy rung lên một tiếng ve kêu không dứt trong màu vàng chói chang của rừng phách dưới nắng hạ. Cuối cùng, cảnh thu hiện ra với sắc tố dịu hiền của ánh trăng, màu của mơ ước về đời sống hoà bình giữa những ngày gian nan. Cảnh nào cũng đẹp, mùa nào cũng đáng yêu và mỗi mùa là một bức tranh nên thơ, kỳ thú .
Bức tranh bốn mùa ấy còn ánh lên vẻ đẹp đằm thắm của con người Việt Bắc. Cảnh làm nền cho người và người gắn với cảnh, chúng quyện hoà vào nhau và tô điểm cho nhau. Dường như những cảnh ấy phải có những con người này và nhà thơ đã đưa vào bức tranh Việt Bắc những con người thật bình dị đáng yêu : hình ảnh người lên núi với lưỡi dao lấp lánh lung linh ánh nắng cạnh sườn, bàn tay ” chuốt từng sợi giang ” của người đan nón và ” cô em gái hái măng một mình ” giữa khúc nhạc ve ran và sắc vàng rừng phách. Cả tiếng hát ân tình nữa cũng làm cho rừng thu êm dịu và ánh trăng hoà bình toả sáng lộng lẫy .

Video bài văn mẫu phân tích bức tranh tứ bình Việt Bắc

Không hiểu Việt Bắc thâm thúy, không yêu Việt Bắc nồng nàn và nhớ Việt Bắc tha thiết thì không hề dựng lên bức tranh quê nhà cách mạng đẹp tuyệt diệu và ấm tình người đến thế. Nhưng để có bức tranh này, còn có quan điểm đúng đắn và cách nhìn văn minh của nhà thơ cách mạng. Khác với những cái nhìn xô lệch trước đây về miền núi và con người miền núi là nơi ” ma thiêng nước độc ” với những con người dữ tợn, kém văn minh, … ) Tố Hữu đã có một cách nhìn đầy thông cảm, yêu quý và ưu tiên với quê nhà cách mạng. Bức tranh thơ này chính là bắt nguồn từ sự gắn bó chung thủy, từ lòng nhớ thương sâu nặng của nhà thơ so với cảnh và người Việt Bắc .
Tình cảm nhớ thương tha thiết ấy là âm hưởng bao trùm cả đoạn thơ và nhịp điệu êm ả dịu dàng trầm bổng của thể thơ lục bát làm cho âm hưởng đó bâng khuâng, tha thiết. Kết cấu của bài thơ Việt Bắc là cấu trúc đối đáp, có ta và mình, có người đi kẻ ở, nhưng thực ra đó chỉ là sự phân thân của một chủ thể trữ tình .
Khép lại đoạn thơ là tiếng hát ân tình, thuỷ chung của người chiến sỹ cách mạng miền xuôi, của đồng bào Việt Bắc. Tiếng hát ấy vang trong lòng người đi, luôn nhắc nhớ những ngày tháng nghĩa tình sắt son. Tiếng hát ấy là chiếc cầu nối giữa tấm lòng với tấm lòng, giữa quá khứ, hiện tại và cả tương lai .

Bài văn mẫu Phân tích bức tranh tứ bình trong bài thơ Việt Bắc – mẫu 2

” Ôi ! Nỗi nhớ, có khi nào thế ! “. Nỗi nhớ đi qua thời hạn, vượt qua khoảng trống. Nỗi nhớ thấm sâu lòng người … Và nỗi nhớ ấy cứ ray rứt, da diết trong tầm hồn người chiến sỹ cách mạng miền xuôi khi xa rồi Việt Bắc thân yêu – nơi đã từng nuôi nấng mình trong những ngày kháng chiến gian lao …
“ Ta về, mình có nhớ ta
Ta về, ta nhớ những hoa cùng người
Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi
Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng .
Ngày xuân mơ nở trắng rừng
Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang
Ve kêu rừng phách đổ vàng
Nhớ cô em gái hái măng một mình
Rừng thu trăng rọi độc lập
Nhớ ai – tiếng hát ân tình thủy chung. ”
Trong cùng một đoạn thơ ngắn nhưng từ ” nhớ ” đã được lặp lại năm lần. Nỗi nhớ xuyên suốt từ câu đầu đến câu cuối đoạn. Hai dòng đầu là lời khơi gợi, ” nhắc khéo ” : mình có nhớ ta không ? Riêng ta, ta vẫn nhớ ! Cách xưng hô gợi vẻ thân thiện, tình cảm đậm đà tha thiết. Ta với mình tuy hai mà một, tuy một mà hai .
Người ra đi nhớ những gì ? Việc Bắc có gì để mà nhớ, để mà thương ? Câu thơ đã trình diễn rất rõ ?
“ Ta về, ta nhớ những hoa cùng người ”
Núi rừng, cảnh sắc Việt Bắc được ví như ” hoa “. Nó tươi thắm, tỏa nắng rực rỡ và ” thơm mát “. Trong bức tranh vạn vật thiên nhiên ấy, hình ảnh con người hiện lên đơn giản và giản dị, chân chất, mộc mạc mà cao đẹp vô cùng ! Con người và vạn vật thiên nhiên lồng vào nhau, kết nối với nhau tạo nên cái phong thái riêng của Việt Bắc .
Bốn mùa quốc gia đi qua trong những câu thơ ngắn gọn bằng những hình ảnh, chi tiết cụ thể chắt lọc, đặc trưng. Mỗi mùa mang một mùi vị độc lạ riêng .
Mùa đông, rừng biếc xanh, điểm lên những bông hoa chuối ” đỏ tươi ” và ánh nắng vàng rực rỡ. Xuân đến, cả khu rừng bừng sáng bởi màu trắng của hoa mơ. Hè sang, có ve kêu và có ” rừng phách đổ vàng “. Và khi thu về, vạn vật thiên nhiên được thắp sáng bởi màu vàng dìu dịu của ánh trăng. Đoạn thơ tràn ngập những sắc tố chói lọi, tỏa nắng rực rỡ : xanh, đỏ, vàng, trắng … Những sắc tố ấy đập mạnh vào giác quan của người đọc. Tiếp xúc với những câu thơ của Tố Hữu, ta như được chiêm ngưỡng và thưởng thức một bức tranh sinh động. Trong đó, những gam màu được sử dụng một cách hài hòa tự nhiên càng tô thêm vẻ đẹp của núi rừng Việt Bắc .
Thời gian quản lý và vận hành uyển chuyển trong những dòng thơ. Nó bước những bước rắn rỏi, vững chãi khiến ta chẳng thể thấy phút giao mùa. Thiên nhiên Việt Bắc còn được diễn đạt theo chiều dọc thời hạn. Buổi sáng hoa ” mơ nở trắng rừng “, trưa nắng vàng rực rỡ và khi đêm về, trăng rọi bàng bạc khắp nơi … Núi rừng Việt Bắc như một sinh thế đang biến hóa trong từng khoảnh khắc …
Và cái cảnh sắc tuyệt vời, đáng yêu ấy càng trở nên hài hòa nắng ấm, sinh động hẳn lên khi Open hình ảnh của con người. Con người đang lồng vào vạn vật thiên nhiên, như một đóa hoa đẹp nhất, có hương thơm ngào ngạt nhất. Mỗi câu thơ tả cảnh đi cặp với một câu thơ tả người. Cảnh và người xen kẽ vào nhau một cách hòa giải. Đây là những con người lao động, gắn bó, hăng say với việc làm. Kẻ ” dao gài thắt lưng “, người ” đan nón “, ” cô em gái hái măng một mình ” và tiếng hát ân tình của ai đó vang lên giữa đêm rừng núi rối loạn … Hình ảnh con người làm nét đẹp của vạn vật thiên nhiên thêm tỏa nắng rực rỡ. Chính họ đã gợi nên nỗi nhớ da diết cho người ra đi. Đọc đoạn thơ, ta có cảm nhận những vẻ đẹp bình dị mà trong sáng của tâm hồn người Việt Bắc. Ở đó họ đối xử với nhau bằng tình nghĩa mặn mà, chân thực, bằng sự thủy chung ” trước sau như một “. Họ đã nuôi chiến sỹ, nuôi cách mạng, nuôi cuộc kháng chiến của dân tộc bản địa … Những con người Việt Bắc tuy bình dị nhưng thật anh hùng .
Khơi gợi hình ảnh vạn vật thiên nhiên và con người nơi đây, Tố Hữu đã biểu lộ một tình cảm tha thiết, ân tình sâu nặng và nỗi nhớ thương thâm thúy. Ta với mình, mình với ta đã từng :
“ Thương nhau chia củ sắn lùi

Bát cơm sẻ nửa, chăn sui đắp cùng”

Xem thêm: Công thức tính công suất dễ hiểu nhất 2022

Đã từng san sẻ những ngọt bùi, gian truân khó khăn vất vả như thế ! Ta, mình làm thế nào hoàn toàn có thể quên nhau được. Tình cảm mến thương ấy đã ăn sâu vào tâm hồn kẻ ở, người đi. Vì thế, khi ra đi, nhớ là nỗi niềm khắc đậm sâu trong tâm khảm, tình cảm của tác giả .
Giọng thơ lục bát nhẹ nhàng mà sâu lắng. Cả khổ thơ ôm chứa niềm sáng sủa, vui sống và tin cậy vào đời sống. Nó mang âm điệu trữ tình, biểu lộ tình yêu vạn vật thiên nhiên, con người tha thiết và tấm lòng yêu nước thiết tha của Tố Hữu. Cuối đoạn thơ vang lên tiếng hát ngọt ngào khơi gợi bao kỉ niệm. Kỉ niệm ấy theo mãi dấu chân người đi và quấn quýt bên lòng kẻ ở lại …
Những câu thơ của Tố Hữu có tính khái quát cao so với toàn bài. Lời thơ đơn giản và giản dị mà trong sáng biểu lộ niềm rung động thật sự trước vẻ đẹp của núi rừng và con người Việt Bắc. Nỗi nhớ trong thơ của Tố Hữu đã đi vào tâm hồn người đọc, như khúc dân ca ngọt ngào để lại trong lòng ta những tình cảm sâu lắng, êm ả dịu dàng .

Source: https://thcsbevandan.edu.vn
Category : Phương pháp học tập

Bình luận