Tóm tắt, phân tích tác giả , tác phẩm – Câu cá mùa thu – Nguyễn Khuyến – Văn 11 - HocVienKhoiNghiep.Edu.Vn
Rate this post
Lựa chọn câu để xem giải thuật nhanh hơn

I. Tác giả

1. Tiểu sử 

Bạn đang đọc: Tóm tắt, phân tích tác giả, tác phẩm – Câu cá mùa thu – Nguyễn Khuyến – Văn 11

– Nguyễn Khuyến ( 1835 – 1909 ) lớn lên và sống hầu hết ở quê nội – làng Và, xã Yên Đổ, huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam .
– Tuy đỗ đạt cao nhưng ông chỉ làm quan hơn mười năm, còn phần nhiều cuộc sống là dạy học và sống thanh bạch ở quê nhà .
– Nguyễn Khuyến là người năng lực, có cốt cách thanh cao, có tấm lòng yêu nước thương dân, từng bày tỏ thái độ nhất quyết không hợp tác với chính quyền sở tại thực dân Pháp .

2. Sự nghiệp văn học

a. Tác phẩm chính
– Sáng tác của Nguyễn Khuyến gồm cả chữ Hán và chữ Nôm với số lượng lớn, hiện còn trên 800 bài gồm thơ, văn, câu đối nhưng đa phần là thơ .
b. Tầm tác động ảnh hưởng của tác giả
– Đóng góp điển hình nổi bật của Nguyễn Khuyến cho nền văn học dân tộc bản địa là mảng thơ Nôm, thơ viết về làng quê, thơ trào phúng .

Sơ đồ tư duy – Tác giả Nguyễn Khuyến

nguyen-khuyen_1-2685263

II. Tác phẩm

1. Tìm hiểu chung

a. Xuất xứ, hoàn cảnh sáng tác

– Câu cá mùa thu nằm trong chùm ba bài thơ thu của Nguyễn Khuyến gồm : Thu điếu, Thu ẩm, Thu vịnh .
– Được viết trong thời hạn khi Nguyễn Khuyến về ở ẩn tại quê nhà .

b. Bố cục

– Cách chia 1 :
+ Hai câu đề : Quang cảnh mùa thu
+ Hai câu thực : Những hoạt động nhẹ nhàng của mùa thu
+ Hai câu luận : Bầu trời và khoảng trống làng quê
+ Hai câu kết : Tâm trạng của nhà thơ
– Cách chia 2 :
+ Phần 1 ( 6 câu thơ đầu ) : Cảnh mùa thu ở vùng quê Bắc bộ
+ Phần 2 ( 2 câu thơ cuối ) : Tình thu

2. Tìm hiểu chi tiết

a. Cảnh mùa thu ở vùng quê Bắc Bộ

– Điểm nhìn : Cảnh vật được đảm nhiệm từ gần đến cao rồi từ cao trở lại gần : điểm nhìn cảnh thu là chiếc thuyền câu, nhìn mặt ao, nhìn lên khung trời, nhìn tới ngõ trúc rồi lại quay trở lại với ao thu, với thuyền câu .
– Từ điểm nhìn ấy, từ một khung ao hẹp, khoảng trống mùa thu, cảnh sắc mùa thu mở ra nhiều hướng thật sinh động với những hình ảnh vừa cân đối, hòa giải .
– Mở ra một khung cảnh với những cảnh vật rất là thanh sơ :
+ ao nhỏ trong veo
+ thuyền câu bé tẻo teo
+ sóng biếc gợn

+ lá vàng khẽ đưa

Xem thêm: Bình bài thơ Thu điếu (Câu cá mùa thu) của Nguyễn Khuyến. – https://thcsbevandan.edu.vn

+ tầng mây lơ lửng
+ ngõ trúc quanh co
+ sắc xanh của trời hoà lẫn cùng sắc xanh của nước
=> Tất cả tạo nên một khoảng trống xanh trong, dịu nhẹ, một chút ít sắc vàng của lá rụng trên cái nền xanh ấy khiến cảnh thu, hồn thu càng thêm phần sôi động. Những đường nét, sắc tố … gợi lên trong tưởng tượng của người đọc khung cảnh của một buổi sớm thu yên bình trên một làng quê miền Bắc với khung trời thu cao rộng, khoáng đạt, những ao chuôm trong vắt phản chiếu màu trời, màu lá, thôn xóm với những con đường nhỏ quanh co hun hút xanh màu tre trúc, gió thu dịu mát khẽ làm xao động mặt nước, nhiều lúc một vài chiếc lá rụng cắt ngang khoảng trống … Trong bức tranh thu này mọi cảnh vật hiện ra đều rất đỗi bình dị, dân dã. Khung cảnh ấy vận thường hiển hiện vào mỗi độ thu về trên những làng quê và đi vào tâm thức của bao người, nhưng lần tiên phong được Nguyễn Khuyến vẽ ra với nguyên cái thần thái tự nhiên của nó và khiến ta không khỏi ngỡ ngàng xúc động. Đó là một mùa thu trong trẻo, thuần khiết, mát lành .
– Cảnh sắc mùa thu đẹp nhưng đượm buồn
+ Không gian yên bình, phảng phất buồn : vắng teo, trong veo, khẽ đưa vèo, hơi gợn tí, mây lơ lửng, …
+ Đặc biệt câu thơ cuối tạo được một tiếng động duy nhất : “ Cá đâu đớp động dưới chân bèo ” -> không phá vỡ cái yên bình, mà ngược lại nó càng làm tăng sự yên ắng, tĩnh mịch của cảnh vật -> Thủ pháp lấy động tả tĩnh .
=> Cảnh sắc thu đẹp nhưng yên bình vắng bóng người, vắng cả âm thanh dù đó là sự hoạt động nhưng đó là sự hoạt động rất khẽ khàng và cả tiếng cá đớp mồi cũng không làm khoảng trống xao động .

b. Tình thu

– Nói chuyện câu cá nhưng thực ra là để đảm nhiệm cảnh thu, trời thu vào cõi lòng :
+ Một tâm thế nhàn : Tựa gối ôm cần
+ Một sự chờ đón : Lâu chẳng được .
+ Một cái chợt tỉnh mơ hồ : Cá đâu đớp động ..
– Không gian thu yên bình như sự yên bình trong tâm hồn nhà thơ, khiến ta cảm nhận về một nỗi đơn độc, man mác buồn, uẩn khúc trong cõi lòng thi nhân .
-> Nguyễn khuyến có một tâm hồn hồn gắn bó với vạn vật thiên nhiên quốc gia, một tấm lòng yêu nước thầm kín mà thâm thúy .

c. Giá trị nội dung

Bài thơ bộc lộ sự cảm nhận và nghệ thuật và thẩm mỹ gợi tả tinh xảo của Nguyễn Khuyến về cảnh sắc mùa thu đồng bằng Bắc Bộ, đồng thời cho thấy tình yêu vạn vật thiên nhiên, quốc gia, tâm trạng thời thế và tài thơ Nôm của tác giả .

d. Giá trị nghệ thuật

– Cách gieo vần đặc biệt quan trọng : Vần “ eo ” ( tử vận ) khó làm, được tác giả sử dụng một cách thần tình, độc lạ, góp thêm phần diễn đạt một khoảng trống tĩnh mịch, thu nhỏ dần, khép kín, tương thích với tâm trạng đầy uẩn khúc của nhà thơ .
– Lấy động tả tĩnh – thẩm mỹ và nghệ thuật thơ cổ phương Đông .
– Vận dụng tài tình thẩm mỹ và nghệ thuật đối .

Sơ đồ tư duy – Câu cá mùa thu

cau-ca-mua-thu-3578104

Nhận định

Một số nhận định về tác giả, tác phẩm

1. “ Cuộc đời và văn chương Nguyễn Khuyến gắn rất chặt với đời sống thôn quê. Ông được coi là “ nhà thơ quê nhà làng cảnh Nước Ta ” .
( Nguyễn Phong Nam )
2. “ Nguyễn Khuyến đã đưa lại cho bức tranh làng cảnh Nước Ta cũng như cho khung cảnh hoạt động và sinh hoạt của nông thôn Nước Ta mùi vị, sắc tố, đường nét, sức sống như nó vẫn sống sót, mà ủ kín trong đó là cái hồn muôn đời của con người, quốc gia Nước Ta. ”
( Nguyễn Huệ Chi )
3. “ Thơ Yên Đỗ vẫn phảng phất bay lượn giữa quê nhà đồng chiêm trũng Hà Nam, trên quê nhà làng mạc Nước Ta tổng thể ; bởi Nguyễn Khuyến đã tạo nên một tình yêu quê nhà làng mạc trong văn học, tình yêu đồng bào, bà con dân quê trong xóm mình. ”
( Xuân Diệu )

4. “Nguyễn Khuyễn sống đời sống của người nông dân quê ông và ông viết về cuộc đời họ, cảnh đời họ. Có lẽ đây là lần đầu tiên trong lịch sử gần nghìn ngàn năm của văn học dân tộc Việt Nam đời sống nghèo khó của người nông dân với những cảnh sinh hoạt bình thường ở thôn quê trờ thành đối tượng phản ánh của thơ ca.”

Xem thêm: Top 18 khi em mỉm cười rất đẹp tập 12 mới nhất 2022 – Thanh lý bàn ghế văn phòng Đại Kim,Hoàng Mai, Hà Nội với giá hủy diệt

( Vũ Thanh )

Loigiaihay.com

Source: https://thcsbevandan.edu.vn
Category : Thông tin cần biết

Bình luận