Tạo giống bằng phương pháp gây đột biến - HocVienKhoiNghiep.Edu.Vn
Rate this post
Cập nhật lúc : 11 : 19 19-11-2015 Mục tin : Sinh học lớp 12

Bài viết trình bày cụ thể phương pháp tạo giống mới bằng cách gây đột biến

I. ĐỘT BIẾN VÀ PHƯƠNG PHÁP TẠO ĐỘT BIẾN

  • Khái niệm đột biến sinh học

    Bạn đang đọc: Tạo giống bằng phương pháp gây đột biến

– Đột biến là những biến hóa không bình thường trong vật chất di truyền ở Lever phân tử ( ADN, gen ) hoặc Lever tế bào ( nhiễm sắc thể ), dẫn đến sự biến hóa bất ngờ đột ngột của một hoặc 1 số ít tính trạng, những biến hóa này có đặc thù vững chắc và hoàn toàn có thể di truyền cho những đời sau .- Đột biến là quy trình xảy ra bất thần, riêng rẽ, ngẫu nhiên, không khuynh hướng ở khung hình sống trong điều kiện kèm theo tự nhiên .- Đa số là đột biến gen lặn và có hại, một số ít ít có lợi và có ý nghĩa rất lớn so với quy trình tiến hóa và chọn giống .

  • Phương pháp tạo đột biến

– Tạo đột biến bằng việc sử dụng những tác nhân vật lí- Tạo đột biến bằng những tác nhân hóa học- Tạo giống bằng phương pháp sốc nhiệt

  • Đối tượng áp dụng

– Vi sinh vật : Phương pháp tạo giống sinh vật bằng gây đột biến đặc biệt hiệu quả vì tốc độ sinh sản của chúng rất nhanh nên chúng nhanh chóng tạo ra các dòng đột biến

– Thực vật : Phương pháp gây đột biến được áp dụng đối với hạt khô, hạt nảy mầm, hoặc đỉnh sinh trưởng của thân, cành, hay hạt phấn, bầu nhụy của hoa.

– Động vật: Phương pháp gây đột biến nhân tạo chỉ được sử dụng hạn chế ở một số nhóm động vật bậc thấp, khó áp dụng cho các nhóm động vật bậc cao vì cơ quan sinh sản của chúng nằm sâu trong cơ thể nên rất khó xử lý. Chúng phản ứng rất nhạy và dễ bị chết khi xử lý bằng các tác nhân lí hóa.

  • Cơ sở khoa học của chọn giống bằng phương pháp đột biến

– Mỗi một kiểu gen nhất định của một giống chỉ cho một hiệu suất nhất định. Trong điều kiện kèm theo nuôi trồng tối ưu thì thì mỗi giống chỉ cho một hiệu suất tối đa nhất định ( mức phản ứng của kiểu gen ) .

– Để thu được năng cao hơn thì phải biến hóa vật chất di truyền của giống do đó ta sử dụng những tác nhân vật lí, hóa học ảnh hưởng tác động vào cỗ máy di truyền để gây đột biến .

II.  QUY TRÌNH TẠO GIỐNG MỚI BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN

Quy trình tạo giống mới bằng phương pháp gây độ biến gồm các bước :

Bước 1 : Xử lí vật mẫu bằng tác nhân gây đột biếnBước 2 : Chọn lọc những thể đột biến có kiểu hình mong ướcBước 3 : Tạo dòng thuần chủng

1.  Xử lí mẫu vật bằng tác nhân gây đột biến

  • Sử dụng tác nhân vật lí

Loại tác nhân

Cơ chế tác động

Đối tượng

Cách sử dụng

Các loại tia phóng xạ

( tia X, tia gama, tia bêta, chùm nơtrôn…)

Kích thích và iôn hóa những nguyên tử khi chúng đi xuyên qua những mô sống. Các phân tử ADN, ARN trong tế bào chịu ảnh hưởng tác động trực tiếp của những tia phóng xạ hoặc chịu tác động ảnh hưởng gián tiếp của chúng qua quy trình ảnh hưởng tác động lên những phân tử nước trong tế bào ( đặc biệt quan trọng là những gốc OH – và H2O2 sinh ra có công dụng ôxi hóa rất mạnh ) làm biến hóa cấu trúc phân tử ADN gây ra đột biến gen và đột biến NST .

 

Tác động vào hạt khô, hạt nảy mầm, hoặc đỉnh sinh trưởng của thân, cành, hay hạt phấn, bầu nhụy của hoa gây ra đột biến gen và đột biến NST .

 

Chiếu xạ với cường độ và liều lượng thích hợp lên đỉnh sinh trưởng của thân, cành hoặc hạt phấn, bầu nhụy, mô thực vật nuôi cấy .

Tia tử ngoại

 

Không có khả năng xuyên sâu và ion hóa các nguyên tử mà chỉ có khả năng kích thích, nhưng khi được tế bào hấp thu nó cũng gây ra đột biến gen và đột biến NST.

Các tế bào vi sinh vật, bào tử hoặc hạt phấn ở thực vật để gây đột biến gen và đột biến NST .

 

Nhiệt độ

Tăng giảm  nhiệt độ đột ngột (sốc nhiệt) làm cơ chế nội cân bằng của cơ thể không khởi động kịp gây chấn thương bộ máy di truyền

Xem thêm: ✅ Công thức nguyên hàm ⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Gây đột biến gen và đột biến nhiễm sắc thể Thay đổi nhiệt đôi thiên nhiên và môi trường cách bất thần
  • Sử dụng tác nhân hóa học

Loại tác nhân

Cơ chế tác động

Đối tượng  và cách sử dụng

5BU ( 5 brôm uraxin ) Thay thế T, quy đổi cặp A-T thành G-X qua nhân đôi ADN : A-T => A-5BU => G-5BU => G-X .

Thực vật :
* Ngâm hạt khô hay hạt đang nảy mầm trong dung dịch có nồng độ hóa chất thích hợp

* Tiêm dung dịch hóa chất vào bầu nhụy, hoặc quấn bông có tẩm hóa chất vào điểm sinh trưởng ở thân, chồi cây .
* Quấn bông tẩm hóa chất vào đỉnh sinh trưởng của thân hoặc chồi
* Dùng hóa chất dạng hơi để phun

Động vật :
Dùng hóa chất tính năng lên tinh hoàn, buồng trứng .

Etyl metal sunfonat ( EMS ) Gây đột biến thay thế sửa chữa cặp G-X thành cặp A-T
NMU Thay thế G – X thành X – G hoặc A-T
Acridin Gây đột biến mất hoặc thêm cặp Nu, nếu được chèn vào mạch khuôn cũ gây đột biến thêm cặp Nu
Côsixin Rối loạn hình thành thoi vô sắc dẫn đến rồi loạn phân li cặp nhiễm sắc thể

2. Chọn lọc các thể đột biến có kiểu hình mong muốn

Khi trong quần thể giống Open những đột biến, dựa vào những đặc thù hoàn toàn có thể phân biệt để tách những thành viên mang đột biến có lợi ra khỏi quần thể giống .

3.  Tạo dòng thuần chủng

Sau khi nhận ra được thể đột biến mong ước, ta cho chúng sinh sản để nhân lên thành dòng thuần chủng theo đột biến tạo được .

III. THÀNH TỰU CỦA PHƯƠNG PHÁP TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN .

  • Trong chọn giống vi sinh vật

Tạo được chủng nấm penicilium đột biến có hoạt tính penicilin tăng gấp 200 lần dạng bắt đầu. Tạo được chủng vi trùng đột biến có hiệu suất tổng hợp lizin cao gấp 300 lần dạng khởi đầu .

  • Trong chọn giống thực vật

– Hướng tạo thể đa bội được chú trọng nhiều so với những giống cây cối thu hoạch hầu hết về thân, lá, củ như cây lấy gỗ, cây lấy sợi, cây rau …Ví dụ : Rau muống 4 n có lá và thân to, sản lượng 30 tạ / ha. Dương liễu 3 n vững mạnh, cho gỗ tốt, dưa hấu, nho tam bội không hạt ; dâu tằm tứ bội- Xử lý giống lúa Mộc Tuyền bằng tia gama tạo ra giống lúa MT1 chín sớm, cây thấp và cứng, chịu phân, chịu chua, hiệu suất tăng 15-25 %. Lai giống có tinh lọc giữa 12 dòng đột biến từ giống ngô M1 tạo thành giống ngô DT6 chín sớm, hiệu suất cao, hàm lượng prôtêin tăng 1,5 %, tinh bột giảm 4 % .

–  Táo gia lộc xử lí NMU → táo má hồng cho năng suất cao

Xem thêm: Công thức tính công suất dễ hiểu nhất 2022

Tất cả nội dung bài viết. Các em hãy xem thêm và tải file chi tiết dưới đây:

Luyện Bài tập trắc nghiệm môn Sinh lớp 12 – Xem ngay

Source: https://thcsbevandan.edu.vn
Category : Phương pháp học tập

Bình luận