Quá trình tổng hợp các chất ở vi sinh vật và ứng dụng.doc – Tài liệu text - HocVienKhoiNghiep.Edu.Vn
Rate this post

Quá trình tổng hợp các chất ở vi sinh vật và ứng dụng.doc

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (101.52 KB, 2 trang )

Bạn đang đọc: Quá trình tổng hợp các chất ở vi sinh vật và ứng dụng.doc – Tài liệu text

Quá trình tổng hợp các chất ở vi sinh vật và ứng dụng
I. ĐẶC ĐIỂM CỦA CÁC QUÁ TRÌNH TỔNG HỢP Ở VI SINH VẬT
Cũng như các sinh vật bậc cao, vi sinh vật có khả năng tổng hợp tất cả các thành phần chủ yếu của tế bào như:
axi nuclêic, prôtêin, pôlisaccarit, lipit… Hơn nữa, do có tốc độ sinh trưởng cao, vi sinh vật trở thành một
nguồn tài nguyên cho con người khai thác.
1. Tổng hợp axit nuclêic và prôtêin
Việc tổng hợp ADN, ARN và prôtêin diễn ra tương tự ở mọi tế bào sinh vật và là biểu hiện của dòng thông tin
di truyền từ nhân đến tế bào chất:
(sao chép) Prôtêin
ADN (vật chất di truyền) có khả năng tự sao chép; ARN được tổng hợp (phiên mã) trên đoạn mạch ADN; cuối
cùng prôtêin được tạo thành (dịch mã) trên ribôxôm. Đáng chú ý, ở một số virut có quá trình phiên mã ngược
(ví dụ HIV), ở đây, ARN được dùng làm sợi khuôn để tổng hợp ADN.
2. Tổng hợp pôlisaccarit
Ở vi khuẩn và tảo, việc tổng hợp tinh bột và glicôgen cần hợp chất mở đầu là ADP – glucôzơ (ađênôzin
điphôtphat – glucôzơ):
(Glucôzơ) + [ADP-glucôzơ] —-> (Glucôzơ) + ADP
Một số vi sinh vật còn tổng hợp kitin và xenlulôzơ
3. Tổng hợp lipit
Vi sinh vật tổng hợp lipit bằng cách liên kết glixêrol và các axit béo. Glixêrol là dẫn xuất từ đihiđrôxiaxêtôn –
P (trong đường phân). Các axit béo được tạo thành nhờ sự kết hợp liên tục với nhau của các phân tử axêtyl-
CoA.
II. ỨNG DỤNG CỦA SỰ TỔNG HỢP Ở VI SINH VẬT
Do có tốc độ sinh trưởng và tổng hợp sinh khối cao nên vi sinh vật trở thành nguồn tài nguyên khai thác của
con người. Thật khó tưởng tượng rằng một con bò nặng 500 kg lại chỉ sản xuất thêm mỗi ngày 0,5 kg prôtêin;
500kg cây đậu nành mỗi ngày tổng hợp được 40kg prôtêin nhưng 500 kg nấm men có thể tạo thành mỗi ngày
50 tấn prôtêin.
1. Sản xuất sinh khối (hoặc prôtêin đơn bào)
Trong hoàn cảnh nhiều nước trên thế giới (chủ yếu ở châu Phi và châu Á) còn bị đói prôtêin trầm trọng, các
nước châu Âu hằng năm vẫn phải nhập đậu tương cho chăn nuôi, thì prôtêin vi sinh vật là một nguồn hấp dẫn.
Đã có nhiều nhà máy sản xuất sinh khối vi sinh vật ở quy mô lớn.
Nhiều loại nấm ăn (nấm hương, nấm mỡ, nấm rơm…) là loại thực phẩm quý. Vi khuẩn lam Spirulina là nguồn

Xem thêm: Định lý pytago – Hướng dẫn giải bài tập Hình học lớp 7

Xem thêm: Phương thức biểu đạt là gì? Có mấy loại? Cách nhận biết?

thực phẩm ở châu Phi, là loại thực phẩm tăng lực (ở dạng bột hoặc dạng bánh quy) ở Mĩ. Ở Nhật, tảo
Chlorella được dùng làm nguồn prôtêin và vitamin bổ sung vào kem, sữa chua, bánh mì. Chất thải từ các xí
nghiệp chế biến rau, quả, bột, sữa… là cơ chất lên men để thu nhận sinh khối dùng làm thức ăn cho chăn nuôi.
Như vậy, việc sản xuất sinh khối vi sinh vật cũng góp phần giảm nhẹ ô nhiễm môi trường.
2. Sản xuất axit amin
Nhiều thực phẩm có nguồn gốc thực vật chứa hàm lượng prôtêin cao nhưng lại không thể dùng làm nguồn
prôtêin thức ăn cho con người và gia súc do thiếu một số axit amin không thay thế cần thiết. Ví dụ: prôtêin lúa
mì nghèo lizin, prôtêin lúa nước nghèo lizin và thrêônin, prôtêin ngô nghèo lizin và triptôphan, prôtêin đậu
nghèo mêtiônin. Do đó, trên toàn thế giới việc thiếu hụt lizin, thrêônin và mêtiônin còn trầm trọng hơn là sự
đói prôtêin nói chung. Vì vậy, để đảm bảo hiệu quả của thức ăn cho người và gia súc, cần thiết phải bổ sung
các axit amin không thay thế nói trên vào thực phẩm có nguồn gốc cây trồng.
Các axit amin nói trên đều được thu nhận chủ yếu nhờ lên men vi sinh vật.
Ví dụ: riêng chủng vi khuẩn đột biến Corynebacterium glutamicum đã được sử dụng trong công nghiệp để sản
xuất các axit amin như axit glutamic, lizin, valin, pheninalanin…
Ngoài ra, một axit amin được dùng làm gia vị nhằm tăng độ ngon ngọt của các món ăn đó là axit glutamic (ở
dạng natri glutamat – mì chính).
3. Sản xuất các chất xúc tác sinh học
Các enzim ngoại bào của vi sinh vật được sử dụng phổ biến trong đời sống con người và trong nền kinh tế
quốc dân, chẳng hạn:
– Amilaza (thuỷ phân tinh bột), được dùng khi làm tương, rượu nếp, trong công nghiệp sản xuất bánh kẹo,
công nghiệp dệt, sản xuất xirô.
– Prôtêaza (thuỷ phân prôtêin) được dùng khi làm tương, chế biến thịt, trong công nghiệp thuộc da, công
nghiệp bột giặt…
– Xenlulaza (thuỷ phân xenlulôzơ) được dùng trong chế biến rác thải và xử lí các bã thải dùng làm thức ăn cho
chăn nuôi và sản xuất bột giặt
– Lipaza (thuỷ phân lipit) dùng trong công nghiệp bột giặt và chất tẩy rửa
4. Sản xuất gôm sinh học
Nhiều vi sinh vật tiết vào môi trường một số loại pôlisaccarit gọi là gôm. Gôm có vai trò bảo vệ tế bào vi sinh
vật khỏi bị khô, ngăn cản sự tiếp xúc với virut, đồng thời là nguồn dự trữ cacbon và năng lượng.
Gôm được dùng trong công nghiệp để sản xuất kem, sản xuất kem phủ bề mặt bánh và làm chất phụ gia trong

công nghiệp khai thác dầu hoả. Trong y học, gôm được dùng làm chất thay huyết tương và trong sinh hoá học
dùng làm chất tách chiết enzim.
Vi sinh vật có khả năng tổng hợp tất cả các thành phần của tế bào, đặc biệt là axit nuclêic, prôtêin, pôlisaccarit
và lipit. Con người đã sử dụng vi sinh vật để sản xuất nhiều loại chế phẩm phục vụ cho đời sống và cho các
ngành sản xuất công, nông nghiệp.
CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP
1. Hãy nêu đặc điểm chung của quá trình tổng hợp ở vi sinh vật
2. Trên thị trường thường gặp các loại bột giặt sinh học. Em hiểu chữ “sinh học” ở đây là gì và tác dụng để
làm gì?
3. Tại sao trâu bò lại đồng hoá được rơm, rạ, cỏ giàu chất xơ?
EM CÓ BIẾT?
Trong số các sản phẩm do vi sinh vật tổng hợp, ngoài các chất có lợi còn có một loại chất mà thoạt nghe ta đã
thấy rợn người: độc tố! Khi nhiễm vào đồ ăn, thức uống, một số vi sinh vật không chỉ làm giảm giá trị dinh
dưỡng của thực phẩm mà còn tiết vào đây một trong ba loại độc tố: độc tố tế bào, độc tố thần kinh và độc tố
ruột. Vi khuẩn bạch hầu và vi khuẩn lị tiết ra loại độc tố tế bào; vi khuẩn độc thịt tiết ra loại độc tố thần kinh;
vi khuẩn tả và E. coli tiết ra loại độc tố ruột.
Trong số các loại độc tố nấm, đáng sợ nhất là aflatôxin (tạo thành bởi một loại nấm tương tự mốc tương) và
fumonisin (tạo thành bởi nấm lúa von). Aflatôxin thường gặp trong lạc và ngô bị mốc, có thể là nguyên nhân
gây xơ gan và ung thư gan. Fumonisi cũng được phát hiện trong ngô bị mốc và là độc tố gây ung thư vòm
họng. Vì vậy, không nên ăn ngô và lạc đã bị mốc.
thực phẩm ở châu Phi, là loại thực phẩm tăng lực ( ở dạng bột hoặc dạng bánh quy ) ở Mĩ. Ở Nhật, tảoChlorella được dùng làm nguồn prôtêin và vitamin bổ trợ vào kem, sữa chua, bánh mì. Chất thải từ những xínghiệp chế biến rau, quả, bột, sữa … là cơ chất lên men để thu nhận sinh khối dùng làm thức ăn cho chăn nuôi. Như vậy, việc sản xuất sinh khối vi sinh vật cũng góp thêm phần giảm nhẹ ô nhiễm môi trường tự nhiên. 2. Sản xuất axit aminNhiều thực phẩm có nguồn gốc thực vật chứa hàm lượng prôtêin cao nhưng lại không hề dùng làm nguồnprôtêin thức ăn cho con người và gia súc do thiếu một số ít axit amin không sửa chữa thay thế thiết yếu. Ví dụ : prôtêin lúamì nghèo lizin, prôtêin lúa nước nghèo lizin và thrêônin, prôtêin ngô nghèo lizin và triptôphan, prôtêin đậunghèo mêtiônin. Do đó, trên toàn quốc tế việc thiếu vắng lizin, thrêônin và mêtiônin còn trầm trọng hơn là sựđói prôtêin nói chung. Vì vậy, để bảo vệ hiệu suất cao của thức ăn cho người và gia súc, thiết yếu phải bổ sungcác axit amin không thay thế sửa chữa nói trên vào thực phẩm có nguồn gốc cây xanh. Các axit amin nói trên đều được thu nhận đa phần nhờ lên men vi sinh vật. Ví dụ : riêng chủng vi trùng đột biến Corynebacterium glutamicum đã được sử dụng trong công nghiệp để sảnxuất những axit amin như axit glutamic, lizin, valin, pheninalanin … Ngoài ra, một axit amin được dùng làm gia vị nhằm mục đích tăng độ ngon ngọt của những món ăn đó là axit glutamic ( ởdạng natri glutamat – mì chính ). 3. Sản xuất những chất xúc tác sinh họcCác enzim ngoại bào của vi sinh vật được sử dụng phổ cập trong đời sống con người và trong nền kinh tếquốc dân, ví dụ điển hình : – Amilaza ( thuỷ phân tinh bột ), được dùng khi làm tương, rượu nếp, trong công nghiệp sản xuất bánh kẹo, công nghiệp dệt, sản xuất xirô. – Prôtêaza ( thuỷ phân prôtêin ) được dùng khi làm tương, chế biến thịt, trong công nghiệp thuộc da, côngnghiệp bột giặt … – Xenlulaza ( thuỷ phân xenlulôzơ ) được dùng trong chế biến rác thải và xử lí những bã thải dùng làm thức ăn chochăn nuôi và sản xuất bột giặt – Lipaza ( thuỷ phân lipit ) dùng trong công nghiệp bột giặt và chất tẩy rửa4. Sản xuất gôm sinh họcNhiều vi sinh vật tiết vào môi trường tự nhiên 1 số ít loại pôlisaccarit gọi là gôm. Gôm có vai trò bảo vệ tế bào vi sinhvật khỏi bị khô, ngăn cản sự tiếp xúc với virut, đồng thời là nguồn dự trữ cacbon và nguồn năng lượng. Gôm được dùng trong công nghiệp để sản xuất kem, sản xuất kem phủ mặt phẳng bánh và làm chất phụ gia trongcông nghiệp khai thác dầu hoả. Trong y học, gôm được dùng làm chất thay huyết tương và trong sinh hoá họcdùng làm chất tách chiết enzim. Vi sinh vật có năng lực tổng hợp toàn bộ những thành phần của tế bào, đặc biệt quan trọng là axit nuclêic, prôtêin, pôlisaccaritvà lipit. Con người đã sử dụng vi sinh vật để sản xuất nhiều loại chế phẩm Giao hàng cho đời sống và cho cácngành sản xuất công, nông nghiệp. CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP1. Hãy nêu đặc thù chung của quá trình tổng hợp ở vi sinh vật2. Trên thị trường thường gặp những loại bột giặt sinh học. Em hiểu chữ “ sinh học ” ở đây là gì và tính năng đểlàm gì ? 3. Tại sao trâu bò lại đồng hoá được rơm, rạ, cỏ giàu chất xơ ? EM CÓ BIẾT ? Trong số những mẫu sản phẩm do vi sinh vật tổng hợp, ngoài những chất có lợi còn có một loại chất mà thoạt nghe ta đãthấy rợn người : độc tố ! Khi nhiễm vào đồ ăn, thức uống, 1 số ít vi sinh vật không chỉ làm giảm giá trị dinhdưỡng của thực phẩm mà còn tiết vào đây một trong ba loại độc tố : độc tố tế bào, độc tố thần kinh và độc tốruột. Vi khuẩn bạch hầu và vi trùng lị tiết ra loại độc tố tế bào ; vi trùng độc thịt tiết ra loại độc tố thần kinh ; vi trùng tả và E. coli tiết ra loại độc tố ruột. Trong số những loại độc tố nấm, đáng sợ nhất là aflatôxin ( tạo thành bởi một loại nấm tựa như mốc tương ) vàfumonisin ( tạo thành bởi nấm lúa von ). Aflatôxin thường gặp trong lạc và ngô bị mốc, hoàn toàn có thể là nguyên nhângây xơ gan và ung thư gan. Fumonisi cũng được phát hiện trong ngô bị mốc và là độc tố gây ung thư vòmhọng. Vì vậy, không nên ăn ngô và lạc đã bị mốc .

Source: https://thcsbevandan.edu.vn
Category : Phương pháp học tập

Bình luận