Phân tích việt bắc Ngữ văn 12 | dàn ý, sơ đồ tư duy, bài văn mẫu - HocVienKhoiNghiep.Edu.Vn
Rate this post

Bài thơ Việt Bắc được Tố Hữu sáng tác nhân dịp những người cán bộ cách mạng chia tay nơi chiến khu kháng chiến để trở về Hà Nội. Cùng tham khảo bài phân tích Việt Bắc dưới đây mà Butbi đã tổng hợp để thấy được tình cảm gắn bó, nghĩa tình sâu nặng của người kháng chiến với người dân và vùng đất chiến khu; cảm nhận được không khí hào hùng, oanh liệt trong cuộc kháng chiến trường kì, gian khổ của quân và dân ta.

Tham khảo thêm:

A. Dàn ý phân tích Việt Bắc

1. Dàn ý Mở bài phân tích việt bắc:

– Giới thiệu sơ lược về Tố Hữu và sự sinh ra của bài thơ Việt Bắc .

+ Tố Hữu – lá cờ đầu, là người tiên phong trong thơ ca cách mạng Việt Nam.
+ Các tác phẩm thơ Tố Hữu như là một thước phim quay chậm về những trang sử vẻ vang của dân tộc.

Bạn đang đọc: Phân tích việt bắc Ngữ văn 12 | dàn ý, sơ đồ tư duy, bài văn mẫu

+ “ Việt Bắc ” là một bài thơ tiêu biểu vượt trội nhất của Tố Hữu, bài thơ viết về tình cảm gắn bó sâu nặng giữa người chiến sỹ cách mạng với người dân Việt Bắc được viết ra trong cuộc chia tay đầy lưu luyến kh những người cán bộ phải rời chiến khu về lại TP. Hà Nội .

2. Dàn ý Thân bài phân tích việt bắc:

* Khái quát chung

– “ Việt Bắc ” sinh ra vào năm 1954 khi quân và dân ta đã giành được thắng lợi trong cuộc kháng chiến chống Pháp gian nan .
– Bài thơ đã tái hiện lại khung cảnh của cuộc chia tay đầy lưu luyến giữa những người cán bộ cách mạng với nhân dân Việt Bắc .
– Với việc sử dụng thể thơ lục bát truyền thống cuội nguồn của dân tộc bản địa của tác giả phối hợp với lối hát đối đáp như ca dao dân ca làm cho bài thơ có nhịp điệu nhẹ nhàng, những lời tâm sự của người ở lại và người đ càng trở lên tha thiết hơn .

*Phân tích chi tiết

Luận điểm 1:  Hai mươi câu thơ đầu: Những kỷ niệm trong thời kỳ kháng chiến thể hiện tình quân dân thắm thiết

– Lời nhắn nhủ tâm tình của người Việt Bắc :

  • Bốn dòng thơ đầu đã có hai câu hỏi tu từ được đặt ra, người ở lại hỏi người ra đi rằng có còn nhớ “ ta ” là người nơi đây, có nhớ “ núi, nguồn ” – nơi đã từng chung sống, gắn bó 15 năm nghĩa tình. Câu hỏi được đặt ra chỉ là mượn cớ để nhắc nhở, nhắn nhủ người về xuôi không quên mảnh đất tình người .

→ Nghệ thuật của câu hỏi tu từ : thể hiện xúc cảm người nói, người ở lại thể hiện nỗi nhớ và tình yêu dành cho người về xuôi một cách kín kẽ nhưng cũng rất trân trọng .
– Tâm sự của những người về xuôi trong buổi chia tay :

  • Khung cảnh chia tay quyến luyến được biểu lộ trong 4 câu thơ tiếp theo : “ Bên cồn ” gợi ra khu vực chia tay là ở một bến sông nào đó, với tiếng hát làm nền, người đi kẻ ở bịn rịn, tay nắm chặt không rời, xúc động mà không nói nên lời. Tất cả tạo nên một bầu không khí ấm cúng ngập tràn tình cảm biểu lộ tình quân dân thắm thiết sâu đậm .
  • Từ láy “ bâng khuâng, bồn chồn ” : diển tả tâm trạng xao xuyến không yên vì tình cảm bị níu kéo lại. Diễn tả nỗi lòng thương mến, nhớ nhung của người đi dành cho người ở lại .
  • “ Áo chàm ” một hình ảnh ẩn dụ, nó tượng trưng cho tâm hồn chất phác, chân thành, tình cảm sâu nặng của người Việt Bắc .

– Trong lúc chia tay bịn rịn, những tháng ngày khó khăn ở chiến khu được gợi nhớ lại :

  • “ Mưa nguồn suối lũ ” : đất trời chìm trong mưa gió bão bùng, biểu lộ sự khắc nghiệt của mùa mưa nơi chiến khu Việt Bắc khiến đời sống của những chiến sỹ trong rừng càng thêm khó khăn vất vả .
  • “ Những mây cùng mù ” giải pháp chêm xen nhấn mạnh vấn đề hình ảnh khung trời u ám và đen tối nặng nề, ẩn dụ những ngày đầu vô cùng khó khăn vất vả của kháng chiến .
  • “ Miếng cơm chấm muối ” : những thiếu thốn mọi mặt nơi chiến khu .
  • Khi gian nan có nhau đến khi tự do vui sướng thì lại người đi kẻ ở, giờ phút chia tay ấy lòng người ở lại bỗng rối loạn vì bao nỗi nhớ nhung .
  • Người Việt Bắc nhắc lại những kỉ niệm lịch sử vẻ vang khó quên và luôn tự hào về mảnh đất anh hùng ..

⇒ Hình thức đối thoại, đoạn thơ đã biểu lộ những tình cảm mặn nồng, tha thiết của người Việt Bắc dành cho cán bộ chiến sỹ .

Luận điểm 2: Những lời tâm sự của người ra đi

– “ Ta với mình, mình với ta ” : khẳng định chắc chắn tấm lòng thủy chung, sắt son, một lòng mặn mà của người đi kẻ ở .
– Người ra đi luyến tiếc gửi gắm nỗi nhớ vào vạn vật thiên nhiên, nhớ về thời hạn bốn mùa họ cùng bên nhau, cùng nhau chiến đấu .
– Nhớ về con người Việt Bắc đầy tình người : dù có bao gian khó, khó khăn vất vả nhưng vẫn không chùn bước, cùng nhau san sẻ những đắng cay ngọt bùi, cùng nhau trải qua cơn đói rét. Nhớ về những kỉ niệm ấm cúng cùng đồng bào trong những điệu hát, “ lớp học I tờ ” … hay trong hình ảnh mộc mạc của “ cô em gái ” lao động
– Nhớ hình ảnh đoàn kết, hào hùng cùng nhau xông pha đánh giặc .
– Nhớ những chiến công lẫy lừng và niềm vui vỡ òa khi thắng trận
⇒ Tình cảm người đi – những chiến sỹ dành cho người ở lại – người dân Việt Bắc và quê nhà nơi đây cũng là tình cảm của nhà thơ dành cho nhân dân, cho quốc gia, là tình yêu đời sống kháng chiến .

Luận điểm 3: Bức tranh tứ bình nơi chiến khu qua cái nhìn đầy ưu ái của Tố Hữu

– Lời tâm sự tha thiết, sâu lắng của người đi .

  • “ Hoa và người ” : nỗi nhớ hướng tới một đối tượng người tiêu dùng đơn cử
  • Cặp đại từ nhân xưng “ mình-ta ” bộc lộ tình yêu thương gắn bó, tình cảm sâu nặng của người đi, kẻ ở .
  • Điệp từ “ ta về ” được lặp lại thể hiện nỗi niềm xao xuyến, tâm trạng quyến luyến, bịn rịn vấn vương trong buổi chia tay đượm buồn, khơi gợi về quá khứ .

– Trong nỗi nhớ, bức tranh vạn vật thiên nhiên hiện ra có vẻ như gắn bó giữa cảnh với người :

  • Cảnh thiên nhiên gói gọn lại trong 4 mùa, như 1 bức tranh tứ bình tuyệt đẹp được ghi lại bởi bút pháp chấm phá, hồn thơ cổ điển.

  • Mùa đông : vạn vật thiên nhiên có nét chấm phá bởi màu đỏ tươi của hoa chuối, khiến khoảng trống trở lên ấm cúng nhờ sắc đỏ ấy, làm cho nỗi nhớ thêm rạo rực lòng người .
  • Đất trời khi vào xuân, thiên nhiên Việt Bắc khoác trên mình một màu xanh lá tươi mát của núi rừng,  điểm tô dưới sắc trắng tinh khôi của hoa mơ, hoa mận. Động từ “nở” kết hợp cùng tính từ “trắng” gợi ra khung cảnh những đóa hoa tinh khôi ấy đang khoe sắc thắm. Trong cảnh xuân thanh bình tươi đẹp ấy con người vẫn đang miệt mài lao động, tạo lên bức tranh hài hòa.

    Xem thêm: Công thức tính diện tích xung quanh hình trụ – Trường THPT Thành Phố Sóc Trăng

  • Sang hè, vạn vật thiên nhiên Việt Bắc mang sắc vàng tươi của rừng phách cùng với tiếng ve râm ran đặc trưng của mùa hè .
  • Sau cùng là cảnh thu với vẻ đẹp mờ ảo, mộng mơ của đêm trăng. Vẻ đẹp ấy mang theo bao tham vọng về một tương lai tươi đẹp .

– Đoạn thơ khép lại với một “ khúc hát ân tình thủy chung ”. Đó là tiếng hát là lời ca tâm tình của người ở lại, cũng là của người ra đi. Khúc hát mang theo sự kỳ vọng thiết tha, tình quân dân đậm sâu nồng nàn .
⇒ Đoạn thơ như mở ra một quốc tế của cái đẹp : bức tranh vạn vật thiên nhiên đẹp, con người đẹp và trong đó là tấm lòng đẹp theo cùng một nỗi nhớ đẹp .

Luận điểm 4: Việt Bắc trong ngày ra trận hào hùng

– Với bút pháp sử thi tác giả đã khắc họa đoàn quân chiến đấu với khí thế sục sôi trên những nẻo đường ra trận .
– Điệp từ “ đêm đêm ” diễn đạt thời hạn dài, từ láy “ rầm rập ” âm thanh tích hợp với nhịp thơ 2/2 gợi tả bước chân hành quân đêm ngày nhưng vẫn giữ sự đều nhịp, chắc khỏe .
– Biện pháp nói quá “ đất rung ” làm tăng sức mạnh khác thường của đoàn quân .
– Chân dung những người lính anh hùng của dân tộc bản địa :

  • Đường hành quân đầy gian lao, nguy khốn nhưng chiến sỹ của ta vẫn yêu đời, sáng sủa, cảm nhận được vẻ đẹp vạn vật thiên nhiên, mây trời, niềm vui ngắm cảnh .
  • “ Mũ nan ” từ hoán dụ : người chiến sỹ cách mạng ra mặt trận mang theo một mối tình quân dân lấy đó làm động lực chiến đấu .

– Hình ảnh súng và sao : giàu tính hình tượng. Súng gợi cảnh cuộc chiến tranh, nhưng sao lại vẽ ra một khung cảnh thanh thản, yên ả trong tương lai. Ánh sao đó còn ẩn dụ cho đôi mắt tình nhân .

3. Kết bài:

Tổng kết lại giá tri nội dung, giá trị thẩm mỹ và nghệ thuật của bài thơ, sau đó đưa ra cảm nhận của bản thân về tác phẩm .

2, Sơ đồ tư bài Việt bắc

C. Bài văn mẫu phân tích Việt Bắc chọn lọc hay nhất

Tố Hữu – nhà thơ được biết đến là lá cờ đầu, người tiên phong trong thơ ca cách mạng Nước Ta. Thơ của Tố Hữu là sự phối hợp hòa giải, kết nối giữa cuộc sống cách mạng và cuộc sống thơ. Chính thế cho nên khi đọc những tác phẩm thơ của Tố Hữu, ta hoàn toàn có thể thấy được những dấu mốc lịch sử vẻ vang quan trọng của quốc gia. Các tác phẩm thơ Tố Hữu như một thước phim quay chậm về những trang sử vẻ vang hào hùng của dân tộc bản địa. Và “ Việt Bắc ” chính là một trong những bài thơ như vậy .
Tố Hữu đã viết bài thơ “ Việt Bắc ” vào năm 1954 sau khi cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân ta kết thúc thắng lợi. Đây cũng là lúc mà những cơ quan TW Đảng, cơ quan chính phủ cùng những cán bộ chiến sỹ từ chiến khu Việt Bắc trở về Thành Phố Hà Nội. Bài thơ đã tái hiện lại cuộc chia tay đầy lưu luyến, bịn rin giữa người đi – những người cán bộ với người ở lại – nhân dân Việt Bắc sau một thời hạn dài sống, chiến đấu và gắn bó cùng nhau trải qua bao gian nan. Tố Hữu đã sử dụng thể thơ lục bát truyền thống cuội nguồn của dân tộc bản địa tích hợp với lối hát đối đáp như ca dao dân ca quen thuộc để tái hiện cuộc chia tay đầy lưu luyến ấy .
Ngay từ đầu bài thơ, tác giả đã biểu lộ tình cảm của người ở lại dành cho người ra đi một cách đầy tinh xảo qua những câu hỏi tu từ :

Mình về mình có nhớ ta
Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng
Mình về mình có nhớ không
Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn?”

Câu mở lời tiên phong giống như lời chia tay của những cặp đôi yêu nhau đầy ý nhị mà thâm thúy. Nhà thơ đã vô cùng khôn khéo khi mượn sắc màu của tình yêu đôi lứa để thể hiện tình cách mạng. Cách sắp xếp câu chữ một cách tinh xảo, “ mình ” khởi đầu câu thơ và “ ta ” kết thúc câu thơ như gián tiếp biểu lộ sự xa cách, nhớ nhung. Từ “ nhớ ” được nhắc lại những ba lần đã mở ra dòng xúc cảm lưu luyến, tràn trề sự nhớ nhung, tình nghĩa của toàn bài thơ .
Để đáp lại tấm lòng của người ở lại, người đi cũng đã bộc lộ những tâm tư nguyện vọng, tình cảm của mình qua những câu thơ tiếp theo :

Tiếng ai tha thiết bên cồn
Bâng khuâng trong dạ bồn chồn bước đi
Áo chàm đưa buổi phân li
Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay”

Áo chàm ” hình ảnh hoán dụ hiện lên trong buổi chia tay đã tạo nên sắc tố của Việt Bắc, sắc tố của núi rừng chiến khu, màu thương nhớ của mối tình quân dân thắm thiết “ đậm đà lòng son ” suốt mười 15 năm trời gắn bó cùng nhau chiến đấu .
Tiếng lòng của người ở lại đã khiến người đi không khỏi bồn chồn, bâng khuâng, xúc động. Tất cả điều đó có vẻ như đã khơi dậy rất nhiều kỉ niệm khó quên trong tâm lý của người chiến sỹ cách mạng. Nỗi niềm ấy khiến cho cuộc chia tay càng trở nên bịn rịn, lưu luyến hơn. Nó như một sợi dây níu kéo cả người ở và người đi lại với nhau. Mười lăm năm chung sống, gắn bó, chiến đấu dài đằng đẵng đã kết nối người với người lại với nhau. Họ đã cùng nhau trải qua biết bao nhiêu khó khăn vất vả, san sẻ cho nhau từng miếng cơm, từng manh áo để đến giờ phút chia tay này xúc cảm trào ra thành từng câu chữ :

“Ta với mình, mình với ta
Lòng ta sau trước mặn mà đinh ninh”

Lúc này không có sự phân biệt giữ mình với ta nữa mà “ ta với mình ” – “ mình với ta ” như hòa quyện lại làm một, hòa vào nhau thành một khối thống nhất, không tách rời. Hai chữ “ đinh ninh ” tưởng chừng là mơ hồ nhưng lại là một sự chứng minh và khẳng định chắc như đinh về tình cảm thâm thúy mà người đi dành cho những người ở lại. Đó là một thứ tình cảm thiêng liêng, cao quý không gì so sánh cũng chẳng có gì hoàn toàn có thể thay thế sửa chữa được .
Rời xa Việt Bắc, quay trở lại với đời sống nơi phồn hoa đô thị nhưng những người cán bộ chiến sỹ vẫn mang theo một nỗi nhớ núi rừng, nhớ những ngày khó khăn vất vả, khó khăn, nhớ những kỷ niệm kháng chiến khó khăn vất vả mà đầy nghĩa tình. Một bức tranh tứ bình nơi chiến khu với nhiều sắc tố đã làm hiện lên một bức tranh vạn vật thiên nhiên vùng cao sinh động với những hình ảnh thân mật, đơn sơ, quen thuộc .

Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi
Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng.
Ngày xuân mơ nở trắng rừng
Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang.
Ve kêu rừng phách đổ vàng
Nhớ cô em gái hái măng một mình
Rừng thu trăng rọi hoà bình
Nhớ ai tiếng hát ân tình thuỷ chung

Mùa đông trở lên ấm cúng hơn, rực rỡ tỏa nắng hơn với màu đỏ tươi của hoa chuối. Đất trời khi vào xuân thì nơi đây lại khoác lên mình tấm áo choàng màu xanh mát của núi rừng, điểm tô trên cái nền xanh ấy là màu trắng tinh khôi của hoa mơ, khung cảnh vạn vật thiên nhiên thật tươi mát, tràn trề nhựa sống. Động từ “ nở ” phối hợp với tính từ “ trắng ” tạo ra một khung cảnh tuyệt đẹp của những bông hoa tinh khôi đang khoe sắc thắm. Trong cảnh xuân tươi đẹp ấy con người vẫn đang miệt mài lao động làm cho bức tranh càng trở lên hài hòa. Mùa hè tới thì bức tranh này không chỉ có sắc tố, mà nó còn rộn ràng âm thanh tiếng ve, vạn vật thiên nhiên nơi đây cũng chuyển mình mang theo một gam màu vàng tươi của rừng phách khi sẵn sàng chuẩn bị bước sang thu. Sau cùng, khi tiết trời sang thu, nơi đây trở lên lộng lẫy huyền ảo hơn dưới ánh trăng mờ mờ ảo ảo, vẻ đẹp ấy có vẻ như mang theo bao tham vọng về một tương lai tươi đẹp hơn. Trong bức tranh sinh động đó, con người được hiện lên trong hình ảnh lao động trẻ trung và tràn trề sức khỏe :

“Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang”

“Nhớ cô em gái hái măng một mình”

Hình ảnh con người lao động hiện lên giữa bức tranh vạn vật thiên nhiên ấy thật đơn giản và giản dị, mộc mạc, điều đó đã làm nên một đoạn thơ trữ tình nhất trong Việt Bắc .
Trong nỗi nhớ của mình, tác giả không chỉ dừng lại ở nỗi nhớ con người, nhớ vẻ đẹp vạn vật thiên nhiên mà còn nhớ cả những năm tháng chiến đấu oanh liệt :

“Nhớ khi giặc đến giặc lùng
Rừng cây núi đá ta cùng đánh tây
Núi giăng thành lũy sắt dày
Rừng che bộ đội rừng vây quân thù

Giọng điệu từ nhẹ nhàng, tha thiết đã chuyển sang một giọng thơ hào hùng, đầy khí thế. Tố Hữu đã nhân hóa núi rừng Việt Bắc từ một khu rừng vô tri vô giác trở thành một sinh thể như có linh hồn, thành một bức tường vững chãi bảo vệ cho nhân dân Việt Bắc cùng những người chiến sỹ cách mạng khỏi vòng vây của quân địch. Rồi nhớ những cuộc hành quân đầy gian lao nhưng cũng rất sôi động. Cụm từ “ đất rung ” biểu lộ sức mạnh khác thường của đoàn quân, dù hành quân đêm ngày nhưng họ vẫn giữ sự khỏe mạnh, nhịp điệu trong từng bước đi. Đường hành quân có bao khó khăn vất vả, nguy hiểm nhưng những người chiến sỹ vẫn mặc kệ chẳng thấp thỏm, họ vẫn sáng sủa, yêu đời, vẫn cảm nhận vẻ đẹp vạn vật thiên nhiên, mây trời, ngắm cảnh trời đất. Hai hình ảnh súng và sao mang tính hình tượng thâm thúy. Súng – hình ảnh gợi lên cảnh cuộc chiến tranh, nhưng sao lại vẽ ra một khung cảnh thanh thản, yên ả trong tương lai. Ánh sao ở đây còn ẩn dụ cho đôi mắt tình nhân .
Ở cuối đoạn thơ, người đi đã vấn đáp thắc mắc của người ở lại :

Mình về mình lại nhớ ta
Mái đình Hồng Thái, cây đa Tân Trào”

Qua lời đáp này người đi muốn nhắn nhủ với người ở lại rằng dù họ ở nơi thành thị sung túc, đủ đầy thì tình cảm mà họ dành cho người ở lại vẫn luôn còn mãi. Như vậy tác giả đã khép lại đoạn thơ bằng tấm chân tình sắt son của người ở lại. Kết cấu đầu cuối tương ứng này được tác giẳ một lần nữa sử dụng để khẳng định chắc chắn tấm lòng thủy chung một lòng sắt son của người đi và người ở .

Người ta nói “Việt Bắc” là một bài thơ điển hình của thơ ca cách mạng vì nó có sự kết hợp giữa chất trữ tình và chính trị. Không chỉ vậy, bài thơ với việc sử dụng thể thơ truyền thống cùng lối hát đối đáp quen thuộc, giản dị, gần gũi đã thể hiện rất rõ tính dân tộc. Chính bởi những điều đó mà Việt Bắc đã khơi gợi được những tình cảm cao đẹp nhất của truyền thống dân tộc đó là tấm lòng thủy chung son sắc một lòng.

Xem thêm: Phân biệt 8 biện pháp tu từ đã học và cách ghi nhớ

“ Việt Bắc ” quả thật là câu truyện nhỏ tiềm ẩn câu truyện lớn. Nó không chỉ kể về cuộc chia tay thấm đẫm nỗi nhớ, sự lưu luyến giữa người chiến sỹ cách mạng và đồng bào Việt Bắc mà nó còn cho người đọc thấy được sự gian nan, khó khăn vất vả, khó khăn vất vả trong mười lăm năm chiến đấu hào hùng của dân tộc bản địa. Cũng bởi lẽ đó mà đã bao năm nay bài thơ Việt Bắc vẫn luôn có một vị trí nhất định trong tâm lý của fan hâm mộ .
Trên đây là hàng loạt những hướng dẫn chi tiết cụ thể cùng bài nghiên cứu và phân tích Việt Bắc rực rỡ nhất mà Butbi đã tinh lọc được, mong rằng bài viết này sẽ giúp những bạn phần nào trong việc đọc hiểu và nghiên cứu và phân tích tác phẩm này .

Source: https://thcsbevandan.edu.vn
Category : Phương pháp học tập

Bình luận