NGUYÊN PHÂN-DẠNG II: TÍNH SỐ NST BAN ĐẦU, MÔI TRƯỜNG CUNG CẤP VÀ SỐ THOI VÔ SẮC HÌNH THÀNH – THAYTOI.VN - HocVienKhoiNghiep.Edu.Vn
Rate this post

DẠNG 2-NGUYÊN PHÂN: TÍNH SỐ NST BAN ĐẦU, MÔI TRƯỜNG CUNG CẤP VÀ SỐ THOI VÔ SẮC HÌNH THÀNH

* thaytoi.vn khuyến cáo: Bạn đọc nên xem ngang điện thoại, trình duyệt CốcCốc để bài viết hiển thị được đẹp hơn
            
*Hiện tại Website đang trong giai đoạn chạy thử nghiệm (phát triển các chức năng mà chưa phát triển nội dung trên website). Mong các bạn khi truy cập vào website bình luận “tế nhị-lịch sự”.             
*Mọi góp ý và phản ánh về nội dung(đặc biệt là bản quyền-lấy đáp án-bài giải chi tiết các câu luyện tập), báo lỗi bài đăng, … bạn đọc để lại tại phần bình luận hoặc liên hệ theo số điện thoại(Zalo): 0. 898. 707. 868
            
* Tất cả các đề của thaytoi.vn được sưu tầm từ các nguồn đề thực tế đã thi của các trường THPT (hoặc các sở giáo dục vào đào tạo)
            
* Đề được sắp xếp lại theo chủ quan của thaytoi.vn (vị trí câu hỏi được sắp xếp theo phân phối chương trình: học đến bài bao nhiêu thì có thể làm được dựa trên cơ bản đáp án đúng đưa ra) để cho người đọc/học tiện theo dõi trong quá trình dạy-học. Tuy nhiên, có thể một số câu không theo quy luật trên.

Xem thêm: Công thức tính diện tích xung quanh hình trụ – Trường THPT Thành Phố Sóc Trăng

PHẦN I. NỘI DUNG VIDEO (đang cập nhật)

PHẦN II-TÍNH SỐ NST BAN ĐẦU, MÔI TRƯỜNG CUNG CẤP VÀ SỐ THOI VÔ SẮC HÌNH THÀNH

Xem thêm: Công thức tính thể tích khối nón chuẩn kèm ví dụ dễ hiểu

1. Tổng quan

-ADN nhân đôi dẫn đến nhân đôi NST tại pha S kì trung gian (trước khi tế bào tiến hành phân chia nhân và phân chia tế bào chất) của quá trình nguyên phân.

-Sự nhân đôi của NST tạo hai nhiễm sắc tử (hay cromatit) dính nhau tại tâm động.

-Nếu tế bào nguyên phân bao nhiêu lần thì ADN của nhân (NST) sẽ nhân đôi bấy nhiêu lần, do ADN và NST nhân đôi trước khi phân chia để tạo hai tế bào con.

-Yếu tố môi trường cung cấp (ADN, NST,…):

+Là các yếu tố cần cung cấp để quá trình nhân đôi xảy ra.

+Được tính bằng các giá trị sau nhân đôi có trừ đi ban đầu có.

2. Tính toán các yếu tố có trong tế bào trước nhân đôi/nguyên phân

-Giả sử có a tế bào của cùng một loài cùng nguyên phân

-Giả sử bộ nhiễm sắc thể của loài là 2n (NST)

Ví dụ: Đối với loài xác định thì 2n sẽ có giá trị xác định về số lượng NST như ruồi giấm 2n = 8 NST(n = 4 NST); đậu Hà Lan là 2n = 14 NST(n = 7 NST); người là 2n = 46 NST (n = 23 NST); tinh tinh là 2n = 48 NST (n = 24 NST); khỉ là 2n = 42 NST (n = 21 NST ); ngô là 2n = 20 NST (n = 10 NST) ; gà là 2n = 78 NST (n = 39 NST) ; cà chua là 2n = 24 NST (n = 12 NST) ; lúa nước là 2n = 24 NST (n = 12 NST) ;…..

-Số NST có trong a tế bào ban đầu (chưa nguyên phân) là: a.2n (NST)

3. Tính toán các yếu tố có trong tế bào sau nhân đôi/nguyên phân

-Giả sử có a tế bào của cùng một loài cùng nguyên phân

-Giả sử bộ nhiễm sắc thể của loài là 2n (NST)

-Tất cả a tế bào cùng nguyên phân x lần bằng nhau

-Sau x lần nguyên phân bằng nhau của a tế bào thì :

+Số NST chứa trong a tế bào mẹ là: a×2n (NST)

+Số tế bào con tạo ra là: a×2x (tế bào).

+Số NST chứa trong các tế bào con là a×2n×2x (NST)

+Số NST môi trường cung cấp cho quá trình nguyên phân là: a.2x.2n – a.2n = (2x – 1).a.2n(NST)

Σmôi trường cung cấp = (2x – 1)×a×2n (NST)

4. Tính số thoi vô sắc (VS) đã được hình thành trong quá trình nguyên phân

-Thoi vô sắc : hình thành ở kì đầu và biến mất vào kì cuối.

-Mỗi lần phân bào hình thành 1 thoi vô sắc.

-Giả sử một tế bào nguyên phân x lần ta sẽ số thoi vô sắc được hình thành ở mỗi lần phân bào qua bảng sau :

Nếu các tế bào con tạo ra đều tham gia vào quá trình giảm phân, ta có

Lần NP Tb. Mẹ
(tham gia NP)
Tb. Con tạo ra (tại lần x) Số thoi VS hình thành (tại lần x) Tổng số thoi VS đã hình thành qua các lần nguyên phân khi kết thúc lần nguyên phân x
1 1 = 21-1 2 = 21 1 = 21-1 1 = (21-1)×1
2 2 = 22-1 4 = 22 2 = 22-1 1 + 2 = 3 = (22-1)×1
3 4 = 23-1 8 = 23 4 = 23-1 1 + 2 + 4 = 7 = (23-1)×1
4 8 = 24-1 16 = 24 8 = 24-1 1 + 2 + 4 + 8 = 15 = (24-1)×1
5 16 = 25-1 32 = 25 16 = 25-1 1 + 2 + 4 + 8 + 16 = 31 = (25-1)×1
…… ………… ………… ………… ……………………
x 2x-1 2x 2x-1 (2x-1)×1

Kết luận:

-Vậy một tế bào nguyên phân thì x lần thì

+Số thoi vô sắc hình thành tại lần nguyên phân x là: 2x-1 (thoi vô sắc )

+Tổng số thoi vô sắc được hình thành qua x lần nguyên phân là: (2x – 1)×1 (thoi vô sắc)

-Nếu có a tế bào nguyên phân x lần như nhau thì

+Số thoi vô sắc hình thành tại lần nguyên phân x là: a×2x-1 (thoi vô sắc)

+Tổng số thoi vô sắc được hình thành qua x lần nguyên phân là: ∑thoi VS = a× (2x – 1)(thoi vô sắc)

Bài tập ví dụ

Ví dụ 1.

Có 10 hợp tử của ruồi Giấm cùng nguyên phân 3 lần

a. Tính tổng số tế bào con tạo ra sau 3 lần nguyên phân.

b. Tính tổng số NST trong các tế bào ban đầu.

c. Tính tổng số NST môi trường cung cấp cho quá trình nguyên phân.

d. Tính tổng số thoi vô sắc hình thành trong quá trình nguyên phân.

Biết bộ NST 2n của ruồi giấm là 2n = 8
Bài làm
a. Tổng số tế bào con tạo ra sau 3 lần nguyên phân là
a.2x = 10.23 = 80 (tế bào con)

b. Tổng số NST trong các tế bào ban đầu là

a.2n = 10.8 = 80 (NST)

c. Tổng số NST môi trường cung cấp cho quá trình nguyên phân là

a.2n(2x -1) = 10.8(23 -1) = 80.7 = 560 (NST)

d. Tổng số thoi vô sắc được hình thành trong quá trình nguyên phân là

a.(2x – 1) = 10(23 -1) = 80.7 = 70 (NST)

Ví dụ 2 .

Người ta đưa 5 tế bào một loài vi sinh vật vào môi trường nuôi cấy. Các tế bào đều phân chia là 6 lần đều nhau.

Tính số thoi vô sắc hình thành sau quá trình phân chia trên.

Bài làm

Tổng số thoi vô sắc được tạo thành sau quá trình nguyên phân là:

(2x – 1)×a = (26 – 1)×5 =63.5 = 315 (thoi vô sắc)

Ví dụ 3.

Một chủng vi sinh vật gồm hai loài khác nhau. Biết tổng số tế bào của chủng này là 14 và tổng số lần phân chia tế bào là 16. Loài thứ nhất gồm 4 tế bào, loài thứ hai phân chia tổng số lần là 9.

Tính tổng số thoi vô sắc hình thành của chủng sau các lần phân chia nói trên?

Bài làm

-Số lần phân chia của loài thứ nhất là: 16 – 9 = 7 (lần)

-Số tế bào của loài thứ 2 là: 14 – 4 = 10 (tế bào).

-Số thoi vô sắc hình thành ở loài thứ nhất là:

(2x – 1)×a = (27 – 1)×4 = 508 (thoi vô sắc)

-Số thoi vô sắc hình thành ở loài thứ hai là:

(2x – 1)×a = (29 – 1)×10 = 5110 (thoi vô sắc)

-Tổng số thoi vô sắc hình thành trong quá trình nguyên phân của chủng vi sinh vật là:

508 + 5110 = 5618(thoi vô sắc)

Ví dụ 4. Có hai tế bào của cùng một loài nguyên phân một số lần bằng nhau đã tạo ra 32 tế bào con.

Tính tổng số thoi vô sắc hình thành trong các lần nguyên phân trên?

Bài làm

-Số lần nguyên phân của các tế bào con là: a.2x = 2.2x = 32 = 25.

-Số thoi vô sắc hình thành là: (2x – 1)×a = (25 – 1)×2 = 30 (thoi vô sắc).

-ADN nhân đôi dẫn đến nhân đôi NST tại pha S kì trung gian (trước khi tế bào tiến hành phân chia nhân và phân chia tế bào chất) của quá trình nguyên phân.-Sự nhân đôi của NST tạo hai nhiễm sắc tử (hay cromatit) dính nhau tại tâm động.-Nếu tế bào nguyên phân bao nhiêu lần thì ADN của nhân (NST) sẽ nhân đôi bấy nhiêu lần, do ADN và NST nhân đôi trước khi phân chia để tạo hai tế bào con.-Yếu tố môi trường cung cấp (ADN, NST,…):+Là các yếu tố cần cung cấp để quá trình nhân đôi xảy ra.+Được tính bằng các giá trị sau nhân đôi có trừ đi ban đầu có.-Giả sử có a tế bào của cùng một loài cùng nguyên phân-Giả sử bộ nhiễm sắc thể của loài là 2n (NST)-Giả sử có a tế bào của cùng một loài cùng nguyên phân-Giả sử bộ nhiễm sắc thể của loài là 2n (NST)-Tất cả a tế bào cùng nguyên phân x lần bằng nhau-Sau x lần nguyên phân bằng nhau của a tế bào thì :+Số NST chứa trong a tế bào mẹ là: a×2n (NST)+Số tế bào con tạo ra là: a×2(tế bào).+Số NST chứa trong các tế bào con là a×2n×2(NST)+Số NST môi trường cung cấp cho quá trình nguyên phân là: a.2.2n – a.2n = (2– 1).a.2n(NST)Σmôi trường cung cấp = (2– 1)×a×2n (NST)-Thoi vô sắc : hình thành ở kì đầu và biến mất vào kì cuối.-Mỗi lần phân bào hình thành 1 thoi vô sắc.-Giả sử một tế bào nguyên phân x lần ta sẽ số thoi vô sắc được hình thành ở mỗi lần phân bào qua bảng sau :Nếu các tế bào con tạo ra đều tham gia vào quá trình giảm phân, ta cóKết luận:-Vậy một tế bào nguyên phân thì x lần thì+Số thoi vô sắc hình thành tại lần nguyên phân x là: 2(thoi vô sắc )+Tổng số thoi vô sắc được hình thành qua x lần nguyên phân là: (2– 1)×1 (thoi vô sắc)-Nếu có a tế bào nguyên phân x lần như nhau thì+Số thoi vô sắc hình thành tại lần nguyên phân x là: a×2(thoi vô sắc)+Tổng số thoi vô sắc được hình thành qua x lần nguyên phân là: ∑thoi VS = a× (2)(thoi vô sắc)Có 10 hợp tử của ruồi Giấm cùng nguyên phân 3 lầna. Tính tổng số tế bào con tạo ra sau 3 lần nguyên phân.b. Tính tổng số NST trong các tế bào ban đầu.c. Tính tổng số NST môi trường cung cấp cho quá trình nguyên phân.d. Tính tổng số thoi vô sắc hình thành trong quá trình nguyên phân.Biết bộ NST 2n của ruồi giấm là 2n = 8a. Tổng số tế bào con tạo ra sau 3 lần nguyên phân là a.2= 10.2= 80 (tế bào con)b. Tổng số NST trong các tế bào ban đầu làa.2n = 10.8 = 80 (NST)c. Tổng số NST môi trường cung cấp cho quá trình nguyên phân làa.2n(2-1) = 10.8(2-1) = 80.7 = 560 (NST)d. Tổng số thoi vô sắc được hình thành trong quá trình nguyên phân làa.(2– 1) = 10(2-1) = 80.7 = 70 (NST)Người ta đưa 5 tế bào một loài vi sinh vật vào môi trường nuôi cấy. Các tế bào đều phân chia là 6 lần đều nhau.Tính số thoi vô sắc hình thành sau quá trình phân chia trên.Tổng số thoi vô sắc được tạo thành sau quá trình nguyên phân là:(2– 1)×a = (2– 1)×5 =63.5 = 315 (thoi vô sắc)Một chủng vi sinh vật gồm hai loài khác nhau. Biết tổng số tế bào của chủng này là 14 và tổng số lần phân chia tế bào là 16. Loài thứ nhất gồm 4 tế bào, loài thứ hai phân chia tổng số lần là 9.Tính tổng số thoi vô sắc hình thành của chủng sau các lần phân chia nói trên?-Số lần phân chia của loài thứ nhất là: 16 – 9 = 7 (lần)-Số tế bào của loài thứ 2 là: 14 – 4 = 10 (tế bào).-Số thoi vô sắc hình thành ở loài thứ nhất là:(2– 1)×a = (2– 1)×4 = 508 (thoi vô sắc)-Số thoi vô sắc hình thành ở loài thứ hai là:(2– 1)×a = (2– 1)×10 = 5110 (thoi vô sắc)-Tổng số thoi vô sắc hình thành trong quá trình nguyên phân của chủng vi sinh vật là:508 + 5110 = 5618(thoi vô sắc)Ví dụ 4. Có hai tế bào của cùng một loài nguyên phân một số lần bằng nhau đã tạo ra 32 tế bào con.Tính tổng số thoi vô sắc hình thành trong các lần nguyên phân trên?-Số lần nguyên phân của các tế bào con là: a.2= 2.2= 32 = 2-Số thoi vô sắc hình thành là: (2– 1)×a = (2– 1)×2 = 30 (thoi vô sắc).

Bạn đang đọc: NGUYÊN PHÂN-DẠNG II: TÍNH SỐ NST BAN ĐẦU, MÔI TRƯỜNG CUNG CẤP VÀ SỐ THOI VÔ SẮC HÌNH THÀNH – THAYTOI.VN

Source: https://thcsbevandan.edu.vn
Category : Phương pháp học tập

Bình luận