Giáo án bài Người lái đò sông đà (Nguyễn Tuân) | Giáo án Ngữ văn lớp 12 chuẩn nhất - HocVienKhoiNghiep.Edu.Vn
Rate this post

Hoạt động 2. Hoạt động hình thành kiến thức mới

GV tổ chức triển khai cho HS nhớ lại và trình diễn những nét cơ bản về tác giả đã được học ở bài Chữ người tử tù lớp 11 .

? Cho biết thể loại và xuất xứ tác phẩm?

? Người lái đò sông Đà được sáng tác trong hoàn cảnh nào?

Bạn đang đọc: Giáo án bài Người lái đò sông đà (Nguyễn Tuân) | Giáo án Ngữ văn lớp 12 chuẩn nhất

? Thiên tùy bút đã kế thừa những nét riêng biệt, đặc sắc nào trong phong cách nghệ thuật của NT về đề tài, nguồn cảm hứng, thể loại và ngôn ngữ?

? Vì sao có thể nói rằng, so với những tập tùy bút viết trước CM, Người lái đò sông Đà nói riêng và tập Sông Đà nói chung đã cho thấy diện mạo của một Nguyễn Tuân đã căn bản đổi thay, để trở thành một nhà văn mới trong thời đại mới?

? Từ điều vừa mổ xẻ, thử phát biểu cảm hứng chủ đạo của tác phẩm?

GV gọi HS đọc những đoạn văn ở trang 186,187 .
Tổ chức cho HS đàm đạo câu 2 SGK : Trong thiên tùy bút, tác giả đã dùng những giải pháp thẩm mỹ và nghệ thuật nào để khắc họa một cách ấn tượng hình ảnh con sông Đà hung bạo ? Gợi ý :
– Nhóm 1,2 : Tác giả đã khắc họa sự hung bạo ấy trên nhiều dạng vẻ. Chỉ ra những dạng vẻ đó ?
Nhóm 1 vấn đáp, nhóm 2 bổ trợ .
– Nhóm 3,4 : Để diễn đạt đúng mực và sinh động những gì Nguyễn Tuân quan sát thấy về sự hung bạo của dòng sông, tác giả đã thêm vào rất nhiều nét tài hoa vốn có nào ? Thử nêu vài dẫn chứng minh họa ?
Nhóm 3 vấn đáp, nhóm 4 bổ trợ .

? Nguyễn Tuân còn cho ta thấy, bên cạnh và cả bên trong sự hung bạo ấy, hình ảnh con sông vẫn nổi bật lên như một biểu tượng cho điều gì?

? Nếu phải cho một lời nhận xét ngắn gọn về khả năng sử dụng ngôn từ của Nguyễn Tuân, em sẽ nói thế nào?

GV chú ý quan tâm : Dòng Đà giang chỉ thực sự trữ tình khi đã chảy qua Chợ Bờ, và đã để lại những hòn đá thác xa xôi trên thượng nguồn Tây Bắc .

Gọi 1 HS đọc những đoạn văn ở trang 190, 191 .

? Chứng minh rằng những đoạn văn viết về vẻ trữ tình của sông Đà cũng là kết quả của những công phu tìm tòi khó nhọc của một người nhất quyết không bao giờ chịu bằng lòng với những tri thức hời hợt? Ví dụ: Để chắc chắn dòng Đà không hề đenàmấy lần bay tạt ngang trên con sông, quan sát kĩ càng để đi đến quả quyết:

+ Vào mùa xuân : nước sông Đà có sắc xanh – xanh ngọc bích .

+ Mỗi độ thu về: lừ lừ chín đỏ như da mặt người bầm đi vì rượu bữa.

Xem thêm: Phương thức biểu đạt là gì? Có mấy loại? Cách nhận biết?

? Cách viết của nhà văn đã thay đổi thế nào khi chuyển sang biểu hiện sông Đà như một dòng chảy trữ tình? Dẫn chứng minh hoạ? (Câu 3, SGK)

I. Tìm hiểu chung:

1.Tác giả: (Xem lại phần tiểu dẫn bài Chữ người tử tù, SGK Ngữ văn 11, tập I, tr 107).

2.Tác phẩm Người lái đò Sông Đà:

– Bài tùy bút được in trong tập Sông Đà ( 1960 ) .
– Thành quả thu hoạch được trong chuyến đi gian nan và hào hứng tới miền Tây Bắc to lớn, xa xôi .
– Tiêu biểu cho phong thái nghệ thuật và thẩm mỹ độc lạ của Nguyễn Tuân : uyên bác, tài hoa, không quản nhọc nhằn để nỗ lực khai thác kho cảm xúc và liên tưởng đa dạng và phong phú, bộn bề, nhằm mục đích tìm ra những chữ nghĩa xác đáng nhất .
– Cho thấy diện mạo của một Nguyễn Tuân mới mẻ và lạ mắt, khao khát được hòa nhịp với quốc gia và cuộc sống ( không giống với Nguyễn Tuân trước cách mạng, con người chỉ muốn xê dịch cho khuây cảm xúc ″ thiếu quê nhà ″ )
– Cảm hứng chủ yếu : Nhiệt tình ca ngợi Tổ quốc, ca tụng nhân dân của một nhà văn mà trái tim đang tràn trề niềm hứng khởi khi thấy nay mình đã có quốc gia, mình đã không còn ″ thiếu quê nhà ″ .

II. Đọc – hiểu văn bản:

1. Hình tượng con sông Đà:

a. Con sông Đà hung bạo:

– Quan sát công phu, tìm hiểu và khám phá kĩ càng để khắc họa sự hung bạo trên nhiều dạng vẻ :
+ Trong khoanh vùng phạm vi một lòng sông hẹp, như chiếc yết hầu bị đá bờ sông chẹt cứng .
+ Trong khung cảnh bát ngát hàng cây số của một quốc tế đầy gió gùn ghè, đá giăng đến chân trời và sóng bọt tung trắng xóa .
+ Những cái hút nước xoáy tít lôi tuột mọi vật xuống đáy sâu .
+ Những trùng vi thạch trận sẵn sàng chuẩn bị nuốt chết con thuyền và người lái .
+ Âm thanh luôn biến hóa : oán trách à khiêu khích, chế nhạo → rống lên .
– Mượn ở những ngành, những bộ môn trong và ngoài nghệ thuật và thẩm mỹ để làm ra hàng loạt so sánh liên tưởng, tưởng tượng kì quặc, giật mình .
+ Hình dung một cảnh tượng rất đỗi hoang sơ bằng cách liên tưởng đến hình ảnh của chốn thị thành, có hè phố, có khung cửa sổ trên ″ cái tầng nhà thứ mấy nào vừa tắt phụt đèn điện ″ .
+ Tả cái hút nước quãng Tà Mường Vát : nước thở và kêu như cửa cống cái bị sặc, ặc ặc lên như vừa rót dầu sôi vào .
+ Lấy hình ảnh ″ xe hơi sang số nhấn ga ″ trên ″ quãng đường mượn cạp ra ngoài bờ vực ″ để ví von với cách chèo thuyền …
+ Tưởng tượng về cú lia ngược của chiếc máy quay từ đáy cái hút nướcà cảm thấy có một cái thành giếng xây toàn bằng nước sông xanh ve một áng thủy tinh khối đúc dày .
+ Dùng lửa để tả nước :
→ Biểu tượng về sức mạnh kinh hoàng và vẻ đẹp hùng vĩ của vạn vật thiên nhiên quốc gia .
→ Bậc kì tài trong nghành nghề dịch vụ sử dụng ngôn từ ( sự phá cách mà ngoại trừ những tay bút thực sự tài hoa, không ai làm nổi ) .

b. Con sông Đà trữ tình:

* Sự tài hoa đã làm nên sức quyến rũ của một dòng chảy trữ tình :
– Viết những câu văn mang dáng dấp mềm mại và mượt mà, yên ả, trải dài như chính dòng nước : con sông Đà tuôn dài như một áng tóc trữ tình, …
– Dụng công tạo ra một không khí mơ màng, khiến người đọc có cảm xúc như được lạc vào một quốc tế kì ảo .
+ Con sông giống như một cố nhân lâu ngày gặp lại .
+ Nắng cũng ″ giòn tan ″ và cứ hoe hoe vàng mãi cái sắc Đường thi ″ yên hoa tam nguyệt ″
+ Mũi thuyền lặng lẽ trôi trên dòng nước lững lờ như thương như nhớ .
+ Con hươu thơ ngộ trên áng cỏ sương như biết cất lên câu hỏi không lời .

+ Bờ sông hoang dại và hồn nhiên như một bờ tiền sử, phảng phất nỗi niềm cổ tích.

Xem thêm: Công thức tính công suất dễ hiểu nhất 2022

* Đây là tác dụng của những công phu tìm tòi khó nhọc của một người nhất quyết không bằng lòng với những tri thức hời hợt, hoặc đã quen nhàm ( Dẫn chứng : miêu tả nước sông Đà đổi khác theo mùa ) .
→ Sự tài hoa đã đem lại cho áng văn những trang tuyệt bút .
→ Tạo dựng nên cả một khoảng trống trữ tình đủ sức khiến người đọc say đắm, ngất ngây .

Source: https://thcsbevandan.edu.vn
Category : Phương pháp học tập

Bình luận