Đặc điểm chung của tia hồng ngoại và tử ngoại - HocVienKhoiNghiep.Edu.Vn
Rate this post
Nội dung bài viết này giúp những hiểu được : Tia hồng ngoại là gì ? Tia tử ngoại là gì ? Cách tạo tia hồng ngoại tia tử ngoại ? Bản chất và tính chất cũng như hiệu quả của tia hồng ngoại và tia tử ngoại.

I. Phát hiện tia hồng ngoại và tia tử ngoại

Bạn đang đọc: Đặc điểm chung của tia hồng ngoại và tử ngoại

• Làm lại thí nghiệm về tán sắc ánh sáng và đặt một mối hàn H của một cặp nhiệt điện chạy vào chỗ một màu nào đó trên quang phổ như hình minh họa, còn mối hàn H ‘ kia nhúng trong cốc nước đá đang tan. Đặc điểm chung của tia hồng ngoại và tử ngoạiỞ ngoài quang phổ ánh sáng nhìn thấy được, ở cả hai đầu đỏ và tím, còn có những bức xạ mà mắt không trông thấy, nhưng nhờ mối hàn của cặp nhiệt điện và bột huỳnh quang mà ta phát hiện được

• Như vậy:

– Bức xạ mà mắt không trông thấy và ở ngoài vùng màu đỏ của quang phổ ( điểm A ) gọi là bức xạ ( hay tia ) hồng ngoại. – Bức xạ mà mắt không trông thấy và ở ngoài vùng màu tím của quang phổ ( điểm B ) gọi là bức xạ ( hay tia ) tử ngoại.

II. Bản chất và tính chất chung của tia hồng ngoại và tia tử ngoại

1. Bản chất tia hồng ngoại, tia tử ngoại

• Tia hồng ngoại và tia tử ngoại có cùng thực chất với ánh sáng thường thì và đều là sóng điện từ. Chúng chỉ khác ánh sáng thường thì ở chỗ không nhìn thấy được.

2. Tính chất tia hồng ngoại, tia tử ngoại

– Tia hồng ngoại và tia tử ngoại cũng tuân theo những định luật : truyền thẳng, phản xạ, khúc xạ, và cũng gây được hiện tượng kỳ lạ nhiễu xạ, giao thoa như ánh sáng. – Tia hồng ngoại có bước sóng lớn hơn bước sóng ánh sáng đỏ ( tức lớn hơn 760 nm ), tia tử ngoại có bước sóng nhỏ hơn bước sóng ánh sáng tím ( tức nhỏ hơn 380 nm ).

III. Tia hồng ngoại

1. Cách tạo ra tia hồng ngoại

• Về kim chỉ nan, mọi vật có nhiệt độ cao hơn 00K đều phát ra tia hồng ngoại. Để phân biệt tia hồng ngoại do vật phát ra thì vật phải có nhiệt độ cao hơn nhiệt độ môi trường tự nhiên. • Nguồn phát hồng ngoại thông dụng là bóng đèn dây tóc, bếp gas, nhà bếp than, điôt hồng ngoại, …

2. Tính chất và công dụng của tia hồng ngoại

– Tia hồng ngoaij có tính năng nhiệt rất mạnh ; dễ bị những vật hấp thụ, … được dùng để giúp sơn mau khô trong những nhà máy sản xuất xe hơi, toa xe, … – Tia hồng ngoại có năng lực gây ra 1 số ít phản ứng hóa học, được dùng để chụp ảnh đêm hôm. – Tia hồng ngoại hoàn toàn có thể biến điệu được như sóng điện từ cao tần, giúp sản xuất tinh chỉnh và điều khiển từ xa đóng mở tivi, quạt, máy điều hòa nhiệt độ, đóng mở của nhà, … – Tia hồng ngoại được ứng dụng trong quân sự chiến lược : ống nhòm hồng ngoại để quan sát và lái xe đêm hôm, camera hồng ngoại, tên lửa tự động hóa tìm tiềm năng dựa vào tia hồng ngoại do tiềm năng phát ra.

IV. Tia tử ngoại

1. Nguồn tia tử ngoại

– Vật có nhiệt độ cao trên 2000 oC ( như hồ quang điện, đèn hơi thủy ngân, mặt phẳng Mặt Trời, … ) thì phát được tia tử ngoại, nhiệt độ của vật càng cao thì phổ tử ngoại của vật trải càng dài hơn về phía sóng ngắn.

2. Tính chất tia tử ngoại

– Tia tử ngoại tính năng lên phim ảnh. – Tia tử ngoại kích thích sự phát quang của nhiều chất. – Tia tử ngoại kích thích nhiều phản ứng hoá học. – Tia tử ngoại làm ion hóa không khí và nhiều chất khí khác. – Tia tử ngoại có tính năng sinh học : tiêu diệt tế bào da ( làm cháy nắng ), tế bào võng mạc, diệt khuẩn, nấm mốc, … – Tia tử ngoại bị nước, thủy tinh, … hấp thụ rất mạnh nhưng lại truyền qua được thạch anh.

3. Sự hấp thụ tia tử ngoại

– Thủy tinh hấp thụ mạnh những tia tử ngoại. Thạch anh, nước và không khí đều trong suốt so với những tia có bước sóng trên 200 nm, và hấp thụ mạnh những tia có bước sóng ngắn hơn. – Tầng ôzôn hấp thụ hầu hết những tia có bước sóng dưới 300 nm và là tấm áo giáp bảo vệ cho người và sinh vật trên mặt đất khỏi công dụng tiêu diệt của những tia tử ngoại của Mặt Trời.

4. Công dụng của tia tử ngoại

– Trong y học, tia tử ngoại được sử dụng để tiệt trùng những dụng cụ phẫu thuật, để chữa một số ít bệnh như bệnh còi xương. – Trong công nghiệp thực phẩm, tia tử ngoại được sử dụng để tiệt trùng cho thực phẩm trước khi đóng gói. – Trong công nghiệp cơ khí, tia tử ngoại được sử dụng để tìm vết nứt trên mặt phẳng những vật bằng sắt kẽm kim loại. Xoa một lớp dung dịch phát quang lên trên mặt vật cho ngấm vào kẽ nứt rồi chiếu tia tử ngoại vào, những chỗ ấy sẽ sáng lên .

Trên đây KhoiA.Vn đã giới thiệu với các em về Tia hồng ngoại, Tia tử ngoại là gì? Bản chất, Tính chất và Công dụng Tia hồng ngoại, Tia tử ngoại. Hy vọng bài viết giúp các em hiểu rõ hơn. Nếu có câu hỏi hay góp ý các em hãy để lại bình luận dưới bài viết, chúc các em thành công.

Đặc điểm chung của tia tử ngoại là

A. bị nước và thủy tinh hấp thụ

B.không truyền được trong chân không

C.có bước sóng lớn hơn bước sóng của tia tím

D.phát ra từ vật bị nung tới 10000C

Tia hồng ngoại và tia tử ngoại có khá nhiều ứng dụng trong trong thực tiễn như làm ống nhòm hồng ngoại quan sát và lái xe đêm hôm, tia tử ngoại được sử dụng để tiệt trùng những dụng cụ phẫu thuật, chữa bênh còi xương, …

  • Đặc điểm chung của tia hồng ngoại và tử ngoại
  • Đặc điểm chung của tia hồng ngoại và tử ngoại
  • Đặc điểm chung của tia hồng ngoại và tử ngoại
  • Đặc điểm chung của tia hồng ngoại và tử ngoại

Vậy thực chất của Tia hồng ngoại và Tia tử ngoại là gì ? chúng có những tính chất gì ? và có ứng dụng gì trong đời sống thực tiễn, tất cả chúng ta cùng khám phá qua bài viết dưới đây .

I. Phát hiện tia hồng ngoại và tia tử ngoại

Bạn đang xem : Bản chất Tia hồng ngoại, Tia tử ngoại, Tính chất và Công dụng – Vật lý 12 bài 27

• Qua tác dụng lên cặp nhiệt điện và sự phát sáng huỳnh quang người ta nhận ra:

– Ở ngoài quang phổ ánh sáng nhìn thấy được, ở cả hai đầu đỏ và tím, còn có những bức xạ mà mắt không nhìn thấy, nhưng nhờ mối hàn của cặp nhiệt điện và bột huỳnh quang mà ta phát hiện được .
– Bức xạ không trông thấy ở ngoài vùng màu đỏ của quang phổ gọi là bức xạ ( hay tia ) hồng ngoại, ở ngoài vùng màu tím gọi là bức xạ ( hay tia ) tử ngoại .
Đặc điểm chung của tia hồng ngoại và tử ngoại

II. Bản chất và tính chất chung của tia hồng ngoại và tia tử ngoại

1. Bản chất của tia hồng ngoại và tia tử ngoại

– Tia hồng ngoại và tia tử ngoại có cùng thực chất với ánh sáng và đều là sóng điện từ
– Tia hồng ngoại có bước sóng dài hơn 0,76 mm đến khoảng chừng vài milimét .
– Tia tử ngoại có bước sóng ngắn hơn 380 nm đến cỡ vài nanomét .

2. Tính chất chung của tia hồng ngoại và tia tử ngoại

– Tia hồng ngoại và tia tử ngoại cũng tuân theo những định luật : Truyền thẳng, phản xạ, khúc xạ và cũng gây được hiện tượng kỳ lạ nhiễu xạ, giao thoa như ánh sáng thường thì .

III. Tia Hồng ngoại

1. Cách tạo ra tia hồng ngoại

– Những vật có nhiệt độ cao hơn nhiệt độ thiên nhiên và môi trường đều phát ra tia hồng ngoại .
– Để tạo ra chùm tia hồng ngoại xu thế dùng trong kĩ thuật, người ta thường dùng đèn điện dây tóc nhiệt độ thấp hoặc dùng điôt phát quang hồng ngoại .

2. Tính chất và công dụng của tia hồng ngoại

Xem thêm: este – Wiktionary

– Tính chất điển hình nổi bật nhất của tia hồng ngoại là có công dụng nhiệt rất mạnh, được dùng để sấy khô, sưởi ấm .
– Tia hồng ngoại hoàn toàn có thể gây ra 1 số ít phản ứng hóa học, nhờ đó người ta sản xuất được phim để chụp ảnh hồng ngoại vào đêm hôm .
– Tia hồng ngoại cũng hoàn toàn có thể biến điệu được như sóng điện từ cao tần, tính chất này được cho phép sản xuất được những bộ tinh chỉnh và điều khiển từ xa .
– Tia hồng ngoại được ứng dụng nhiều trong quân sự chiến lược : Ống nhòm hồng ngoại, camera hồng ngoại, tên lửa tinh chỉnh và điều khiển bằng tia hồng ngoại, …
Đặc điểm chung của tia hồng ngoại và tử ngoại

IV. Tia Tử ngoại

1. Nguồn tia tử ngoại

– Những vật có nhiệt độ cao từ 20000C trở lên đều phát tia tử ngoại. Nhiệt độ của vật càng cao thì phổ tử ngoại của vật càng lê dài hơn về phía sóng ngắn .
– Hồ quang điện ( khoảng chừng 30000C ) và mặt phẳng của Mặt Trời ( khoảng chừng 60000K ) là những nguồn phát tia tử ngoại mạnh .
– Nguồn tử ngoại trong phòng thí nghiệm, xí nghiệp sản xuất thực phẩm, bệnh viện, … là đèn hơi thủy ngân .

2. Tính chất của tia tử ngoại

– Tác dụng lên phim ảnh, do đó thường dùng phim ảnh để nghiên cứu và điều tra tia tử ngoại
– Kích thích sự phát quang của nhiều chất. Được vận dụng trong đèn huỳnh quang .
– Kích thích nhiều phản ứng hóa học, được dùng làm tác nhân cho phản ứng hóa học .
– Làm ion hóa không khí và nhiều chất khí khác, gây công dụng quang điện .
– Có tính năng sinh học : hủy hoại tế bào da, tế bào võng mạc, diệt khuẩn, diệt nấm mốc .
– Bị nước, thủy tinh, … hấp thụ rất mạnh nhưng lại hoàn toàn có thể truyền qua được thạch anh .

3. Sự hấp thụ tia tử ngoại

– Thủy tinh thông thường hấp thụ mạnh những tia tử ngoại. Thạch anh, nước và không khí đều trong suốt so với những tia có bước sóng trên 200 nm, và hấp thụ mạnh những tia có bước sóng ngắn hơn .
– Tầng ozon hấp thụ hầu hết những tia có bước sóng dưới 300 nm phát ra từ Mặt Trời và là “ tấm áo giáo ” bảo vệ cho người và sinh vật trên mặt đất khỏi tính năng diệt trừ của những tia tử ngoại .

4. Công dụng của tia tử ngoại

– Trong y học tia tử ngoại được dùng để tiệt trùng những dụng cụ phẫu thuật, để chữa một số ít bệnh như bệnh còi xương .
– Trong công nghiệp thực phẩm, tia tử ngoại được dùng để tiệt trùng cho thực phẩm trước khi đóng gói .
– Trong công nghiệp cơ khí, tia tử ngoại được dùng để tìm những vết nứt trên những mặt phẳng sắt kẽm kim loại bằng cách : Xoa một lớp dung dịch phát quang lên mặt phẳng của vật, cho ngấm vào kẽ nứt rồi chiếu tia tử ngoại vào, những chỗ bị nứt sẽ sáng lên .

V. Bài tập về Tia hồng ngoại, Tia tử ngoại

* Bài 1 trang 142 SGK Vật Lý 12: Căn cứ vào đâu mà ta khẳng định được rằng tia hồng ngoại và tia tử ngoại có cùng bản chất với ánh sáng thông thường?

° Lời giải bài 1 trang 142 SGK Vật Lý 12:

– Tia hồng ngoại, tử ngoại có cùng bản chất với ánh sáng thông thường vì cả ba loại tia cùng phát ra từ một nguồn phát và đều được phát hiện bằng cùng một dụng cụ là cặp nhiệt điện.

* Bài 2 trang 142 SGK Vật Lý 12: Dựa vào thí nghiệm ở hình dưới (hình 27.1 SGK) có thể kết luận gì về bước sóng của tia hồng ngoại và tia tử ngoại?

Đặc điểm chung của tia hồng ngoại và tử ngoại

° Lời giải bài 2 trang 142 SGK Vật Lý 12:

♦ Dựa vào thí nghiệm (ở hình 27.1 SGK) ta nhận thấy:

– Tia hồng ngoại bị lệch ít hơn tia đỏ nên bước sóng của tia hồng ngoại lớn hơn bước sóng của ánh sáng đỏ. Còn tia tử ngoại bị lệch nhiều hơn tia tím nên bước sóng của tia tử ngoại nhỏ hơn bước sóng của ánh sáng tím .

* Bài 3 trang 142 SGK Vật Lý 12: Một cái phích tốt, chứa đầy nước sôi, có phải là một nguồn hồng ngoại không? Một cái ấm trà chứa đầy nước sôi thì sao?

° Lời giải bài 3 trang 142 SGK Vật Lý 12:

– Vật có nhiệt độ cao hơn môi trường tự nhiên xung quanh thì phát bức xạ hồng ngoại ra thiên nhiên và môi trường .
– Cái phích tốt có cái vỏ cách nhiệt tốt, nên tuy nước trong phích có nhiệt độ gần 100 oC, vỏ vẫn chỉ ở nhiệt độ bằng nhiệt độ phòng. Do đó, phích không hề phát tia hồng ngoại vào không khí trong phòng. Ấm trà chứa đầy nước sôi là một nguồn hồng ngoại .

* Bài 4 trang 142 SGK Vật Lý 12: Dây tóc bóng đèn điện thường có nhiệt độ chừng 2 200oC. Tại sao ngồi trong buồng chiếu sáng bằng đèn dây tóc, ta hoàn toàn không bị nguy hiểm vì tác dụng của tia tử ngoại?

° Lời giải bài 4 trang 142 SGK Vật Lý 12:

– Vì bóng đèn bằng thủy tinh hấp thụ mạnh tia tử ngoại, nên tia tử ngoại của đèn không gây nguy khốn cho tất cả chúng ta .

* Bài 5 trang 142 SGK Vật Lý 12: Ánh sáng đèn hơi thủy ngân để chiếu sáng các đường phố có tác dụng diệt khuẩn không? Tại sao?

° Lời giải bài 5 trang 142 SGK Vật Lý 12:

– Ánh sáng đèn hơi thủy ngân để chiếu sáng những đường phố không có công dụng diệt khuẩn, vì đèn được đặt trong vỏ thủy tinh, rồi lại đặt trong vỏ nhựa nên tia tử ngoại phần nhiều bị vỏ đèn hấp thụ hết, và đèn không còn công dụng diệt khuẩn .

* Bài 6 trang 142 SGK Vật Lý 12: Chọn câu đúng. Tia hồng ngoại có:

A. bước sóng lớn hơn so với ánh sáng nhìn thấy .
B. bước sóng nhỏ hơn so với ánh sáng nhìn thấy .
C. bước sóng nhỏ hơn so với tia tử ngoại .
D. tần số lớn hơn so với tia tử ngoại .

° Lời giải bài 6 trang 142 SGK Vật Lý 12:

♦ Chọn đáp án : A.bước sóng lớn hơn so với ánh sáng nhìn thấy .
– Tia hồng ngoại là bức xạ mà mắt không trông thấy và ở ngoài vùng màu đỏ của quang phổ .
– Tia hồng ngoại có bước sóng lớn hơn bước sóng ánh sáng đỏ .
– Do vậy tia hồng ngoại ở ngoài vùng màu đỏ của quang phổ ánh sáng nhìn thấy nên tia hồng ngoại có bước sóng lớn hơn bước sóng của ánh sáng nhìn thấy .

* Bài 7 trang 142 SGK Vật Lý 12: Chọn câu đúng. Tia tử ngoại:

A. không có tính năng nhiệt .
B. cũng có tính năng nhiệt .
C. không làm đen phim ảnh .
D. làm đen phim ảnh, nhưng không làm đen mạnh bằng ánh sáng nhìn thấy .

° Lời giải bài 7 trang 142 SGK Vật Lý 12:

♦ Chọn đáp án : B. cũng có tính năng nhiệt .
◊ Tia tử ngoại có đặc thù :
– Tác dụng mạnh lên kính ảnh, Ion hóa chất khí .
– Bị nước và thủy tinh hấp thụ mạnh nhưng ít bị thạch anh hấp thụ .
– Kích thích phát quang nhiều chất, gây ra những phản ứng quang hóa
– Diệt tế bào, làm mờ mắt, đen da, diệt khuẩn, nấm mốc .
– Gây ra một số ít hiện tượng kỳ lạ quang điện .
– Ngoài ra tia tử ngoại cũng có tính năng nhiệt nhưng không rõ như tia hồng ngoại .

* Bài 8 trang 142 SGK Vật Lý 12: Giả sử ta làm thí nghiệm Y – âng với hai khe cách nhau một khoảng a = 2mm, và màn quan sát cách hai khe D = 1,2m. Dịch chuyển một mối hàn của cặp nhiệt điện trên màn D theo một đường vuông góc với hai khe, thì thấy cứ sau 0,5mm thì kim điện kế lại lệch nhiều nhất. Tính bước sóng của bức xạ.

° Lời giải bài 8 trang 142 SGK Vật Lý 12:

– Khi kim điện kế bị lệch nhiều nhất thì tại đó là vân sáng. Cứ sau 0,5 mm thì kim điện kế lại bị lệch nhiều nhất nên khoảng chừng vân i = 0,5 mm .
– Bước sóng của bức xạ :Đặc điểm chung của tia hồng ngoại và tử ngoạiĐặc điểm chung của tia hồng ngoại và tử ngoại

* Bài 9 trang 142 SGK Vật Lý 12: Trong một thí nghiệm Y – âng, hai khe F1, F2 cách nhau một khoảng a = 0,8 mm, khe F được chiếu sáng bằng bức xạ tử ngoại, bước sóng 360nm. Một tấm giấy ảnh đặt song song với hai khe, cách chúng 1,2m. Hỏi sau khi tráng trên giấy hiện lên hình gì? Tính khoảng cách giữa hai vạch đen trên giấy.

° Lời giải bài 9 trang 142 SGK Vật Lý 12:

– Ta chụp được ảnh của hệ vân giao thoa, gồm những vạch thẳng đen và trắng song song, xen kẽ và cách nhau đều đặn, vạch đen ứng với vân sáng ( do ánh sáng tử ngoại làm đen kính ảnh ), khoảng cách giữa 2 vạch đen là khoảng chừng vân i .
– Vậy ta có :Đặc điểm chung của tia hồng ngoại và tử ngoạiĐặc điểm chung của tia hồng ngoại và tử ngoại

Hy vọng với bài viết về Tia hồng ngoại, Tia tử ngoại và công dụng ở trên giúp các em hiểu rõ bản chất của các tia này và ứng dụng của nó trong đời sống. Mọi góp ý và thắc mắc các em hãy để lại dưới phần nhận xét bài viết để được ghi nhận và hỗ trợ.

Xem thêm: Phương thức biểu đạt là gì? Có mấy loại? Cách nhận biết?

Đăng bởi : THPT Sóc Trăng
Chuyên mục : Giáo Dục

Source: https://thcsbevandan.edu.vn
Category : Phương pháp học tập

Bình luận