Cơ chế phát sinh đột biến mất đoạn là - HocVienKhoiNghiep.Edu.Vn
Rate this post

ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NST

Nội dung chính

Bạn đang đọc: Cơ chế phát sinh đột biến mất đoạn là

  • 2.     Cơ chế phát sinh và đặc điểm của các dạng đột biến
  • 3.     Một số ví dụ về các dạng đột biến:
  • Video liên quan

1. Khái niệm

– Đột biến cấu trúc NST là những đổi khác trong cấu trúc của NST do những tác nhân gây đột biến làm đổi khác cấu trúc của NST tạo ra những tính trạng mới .

2. Các dạng đột biến cấu trúc NST

Hình 1: Các dạng đột biến cấu trúc NST

–  Mất đoạn:

+ Một đoạn NST bị đứt ra, làm giảm số lượng gen trên NST .
+ Đoạn bị mất hoàn toàn có thể ở phía ngoài hoặc ở phía trong của cánh .

–  Lặp đoạn:

+ Một đoạn NST nào đó được lặp lại một hay nhiều lần, làm tăng số lượng gen cùng loại .
+ Đột biến lặp đoạn hoàn toàn có thể do đoạn NST bị dứt được nối xen vào NST tương đương hoặc do NST tiếp hợp không thông thường, do trao đổi chéo không đều giữa những crômatit .

–  Đảo đoạn:

+ Một đoạn NST bị đứt rồi quay ngược lại 180 o và gắn vào chỗ bị đứt làm đổi khác trật tự phân bổ gen trên NST .
+ Đoạn bị đảo ngược hoàn toàn có thể mang tâm động hoặc không .

–  Chuyển đoạn:

+ Một đoạn NST này bị đứt ra và gắn vào vị trí khác trên NST đó hoặc trên một NST khác .
+ Chuyển đoạn giữa hai NST không tương đương có hai kiểu : chuyển đoạn tương hỗ ( một đoạn của NST này chuyển sang một NST khác và ngược lại ) và chuyển đoạn không tương hỗ ( một đoạn của NST hoặc cả một NST này sáp nhập vào NST khác ) .

3. Nguyên nhân và cơ chế phát sinh

3.1. Nguyên nhân

Do ảnh hưởng tác động của những tác nhân hoá học, vật lí ( tia phóng xạ, tia tử ngoại … ), tác nhân sinh học ( virút ) hoặc những rối loạn sinh lí, hoá sinh trong tế bào .

3.2.Cơ chế phát sinh

Các tác nhân gây đột biến làm ảnh hưởng tác động đến quy trình tiếp hợp trao đổi chéo hoặc trực tiếp làm đứt gãy NST, làm phá vỡ cấu trúc NST → biến hóa số lượng gen và trình tự sắp xếp gen, làm đổi khác hình dạng NST .
– Cơ chế gây đột biến mất đoạn :

Hình 2: Cơ chế gây đột biến mất đoạn NST

– Cơ chế đột biến lặp đoạn :

Hình 3: Cơ chế đột biến lặp đoạn

Cơ chế phát sinh lặp đoạn là do sự trao đổi chéo không cân giữa 2 trong 4 cromatit của cặp NST tương đương hoặc giữa 2 cromatit của cùng 1 NST .
– Cơ chế đột biến hòn đảo đoạn :

Hình 4: Cơ chế đột biến đảo đoạn

      A – Đảo đoạn không chứa tâm động           B – Đảo đoạn chứa tâm động

– Cơ chế đột biến chuyển đoạn
Hình 5: Cơ chế đột biến chuyển đoạn NST

4. Hậu quả và ý nghĩa

4.1. Hậu quả

Đột biến cấu trúc thường làm hỏng gen, làm mất cân đối hệ gen và tái cấu trúc lại hệ gen trên NST nên thường gây hại cho thể đột biến .
– Mất đoạn NST : thường gây chết hoặc giảm sức sống. Ở người, NST 21 bị mất đoạn sẽ gây ung thư máu .
– Lặp đoạn NST : thường gây tăng cường hoặc giảm bớt mức biểu lộ của tính trạng. Ở ruồi giấm, lặp đoạn Barr làm mắt lồi thành mắt dẹt .
– Đảo đoạn NST : thường ít ảnh hưởng tác động đến sức sống của khung hình mang đoạn hòn đảo vì vật chất di truyền không bị mất mát. Tuy nhiên, ở cơ dị hợp tử mang đoạn hòn đảo, khi giảm phân nếu trao đổi chéo diễn ra trong vùng đoạn hòn đảo sẽ tạo thành những giao tử không thông thường, dẫn đến hợp tử không có năng lực sống .
– Chuyển đoạn lớn NST thường gây chết hoặc mất năng lực sinh sản ở sinh vật. Chuyển đoạn nhỏ thường ít tác động ảnh hưởng đến sức sống, còn hoàn toàn có thể có lợi cho sinh vật .

4.2. Ý nghĩa

– Cung cấp nguồn nguyên vật liệu cho quy trình chọn giống và tiến hoá .
– Trong chọn giống, hoàn toàn có thể sử dụng đột biến mất đoạn để xác lập vị trí gen trên NST hoặc vô hiệu những gen có hại. Xem video chính sách gây đột biến cấu trúc NST :

Đề bài:

A. làm đứt gãy NST, rối loạn nhân đôi NST, trao đổi chéo không đều giữa những crômatít. B. làm đứt gãy nhiễm sắc thể, làm tác động ảnh hưởng tới quá trình tự nhân đôi ADN. C. tiếp hợp hoặc trao đổi chéo không đều giữa những crômatít. D. làm đứt gãy nhiễm sắc thể dẫn đến rối loạn trao đổi chéo. A Đột biến cấu trúc NST là những đổi khác :Các dạng đột biến cấu trúc của NST là :Những dạng đột biến cấu trúc làm giảm số lượng gen trên 1 NST là

 Cho  NST có trình tự các gen như sau, xác định dạng đột biến:

Xem thêm: Công Thức Tính Thể Tích Khối Cầu Nhanh Và Chính Xác Nhất – VUIHOC

Những đột biến nào thường gây chếtTrong chọn giống, con người đã ứng dụng đột biến mất đoạn để :Dạng đột biến nào làm tăng cường hoặc giảm bớt mức biểu lộ của tính trạngNguyên nhân hầu hết tạo ra đột biến cấu trúc NST là :Đột biến nào sau đây gây bệnh ung thư máu ở người : NST ở sinh vật nhân thực có thực chất là ?Đột biến cấu trúc NST là ?Cơ chế phát sinh đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể làĐột biến cấu trúc nhiễm sắc thể gồm có những dạng làKhi nói về đột biến lặp đoạn NST, phát biểu nào sau đây không đúng ?Khi nói về đột biến chuyển đoạn NST, phát biểu nào sau đây không đúng ?Ở người, mất đoạn NST số 22 gây raỞ lúa mạch, sự ngày càng tăng hoạt tính của enzim amilaza xảy ra doCấu trúc có đường kính nhỏ nhất của nhiễm sắc thể làDạng đột biến cấu trúc thường làm giảm số lượng gen trên một NST làKhi nói về đột biến cấu trúc NST, phát biểu nào sau đây đúng ? Điều nào sau đây là đúng nhất khi nói về chính sách phát sinh đột biến mất đoạn ?

A. Một đoạn của NST bị đứt ra và mất đi hoặc sự trao đổi chéo không cân giữa 2 NST tương đồng làm giảm số lượng gen trên NST.

B.  Sự trao đổi chéo không cân giữa 2 NST tương đồng làm giảm số lượng gen trên NST.

C.  Một đoạn nào đó của NST đứt ra và gắn vào vị trí khác.

D.  Một đoạn của NST bị đứt ra và mất đi.

Là những biến hóa trong cấu trúc nhiễm sắc thể .
Có 4 dạng : mất đoạn, chuyển đoạn, hòn đảo đoạn và lặp đoạn .

2.     Cơ chế phát sinh và đặc điểm của các dạng đột biến

Đột biến mất đoạn : là do 1 đoạn NST bị đứt ra và tiêu biến ( đoạn không chứa tâm động của NST ). Mất đoạn NST dẫn tới mất gen. Khi bị mất gen thì sẽ không có protein nên sẽ gây chết hoặc làm giảm sức sống của sinh vật. Đột biến mất đoạn được sử dụng để vô hiệu gen có hại ra khỏi kiểu gen, xác định vị trí gen .
Đột biến hòn đảo đoạn : là do 1 đoạn NST bị đứt ra và quay hòn đảo 180 °. Đột biến hòn đảo đoạn làm đổi khác vị trí gen trên NST gây tác động ảnh hưởng đến hoạt động giải trí của gen ( 1 gen đang hoạt động giải trí khi chuyển sang vị trí mới hoàn toàn có thể ngừng hoạt động giải trí hoặc ngược lại ). Đột biến hòn đảo đoạn hoàn toàn có thể làm giảm năng lực sinh sản. Đột biến chuyển đoạn : là do sự tiếp hợp và trao đổi chéo giữa hai cromatit thuộc 2 NST khác nhau. Đột biến chuyển đoạn được sử dụng để chuyển gen từ loài này sang loài khác. Đột biến chuyển đoạn gây chết hoặc giảm năng lực sinh sản .

Đột biến lặp đoạn: là hiện tượng 1 đoạn NST lặp lại 1 lần hoặc nhiều lần. Đột biến lặp đoạn làm tăng số lượng gen trên NST nên làm mất cân bằng giữa các gen trong hệ gen.

Xem thêm: Phương thức biểu đạt là gì? Có mấy loại? Cách nhận biết?

STUDY TIP
Đột biến hòn đảo đoạn và chuyển đoạn hoàn toàn có thể làm phát sinh loài mới .

3.     Một số ví dụ về các dạng đột biến:

Các dạng đột biến cấu trúc NST Bài tập đột biến
Đột biến mất đoạn – Hội chứng tiếng mèo kêu: mất một phần vai ngắn NST đoạn số 5.
– Bệnh ung thư máu : mất đoạn NST 21
Đột biến lặp đoạn – Ở đại mạch có đột biến lặp đoạn làm tăng hoạt tính của enzim amilaza, ý nghĩa trong công nghiệp sản xuất bia.
Đột biến đảo đoạn – Ở nhiều loài muỗi, quá trình đảo đoạn được lặp đi lặp lại trên các NST góp phần tạo ra loài mới.
Đột biến chuyển đoạn – Ở người đột biến chuyển đoạn không cân giữa NST số 22 và số 9 tạo nên NST số 22 ngắn hơn bình thường nên gây bệnh ung thư bạch cầu tủy cấp tính.

Source: https://thcsbevandan.edu.vn
Category : Phương pháp học tập

Bình luận