Andehit là một hợp chất hóa học hữu cơ được sử dụng nhiều trong một số ngành công nghiệp như chất dẻo, dệt nhuộm, được phẩm,… tuy nhiên, nó cũng là một chất độc mà người ta vẫn tìm các loại bỏ khỏi rượu. Vậy Andehit là gì? Nó có cấu tạo như thế nào? Tính chất hóa học của nó có gì khác so với những hidrocacbon khác? Hãy cùng LabVIETCHEM đi tìm hiểu qua nội dung bài viết sau đây nhé!
Sơ lược về andehit
1. Andehit là gì ?
Andehit là hợp chất hữu cơ mà trong đó có phân tử chứa nhóm – OH = O gắn với gốc hidrocacbon, với H hoặc link với nhau .
Andehit là gì ?
2. Andehit có công thức như thế nào ?
-
Andehit có công thức tổng quát: R(CHO)m (trong đó m ≥ 1). R có thể là H hoặc là gốc hidrocacbon, đặc biệt có hợp chất CHO-CHO, trong đó m = 2 và R không có
Bạn đang đọc: Andehit là gì? Tính chất, điều chế và ứng dụng của anđehit
- Đối với loại anđehit no, đơn chức và mạch thẳng : CnH2n + 1CHO ( n ≥ 0 )
- Trong phân tử của hợp chất có nhóm chức – OH link cùng gốc R hoàn toàn có thể no hoặc không no
3. Phân loại andehit
– Dựa trên đặc thù cấu trúc của gốc hdrocacbon hoàn toàn có thể chia thành :
- Anđehit no
- Anđehit không no
- Anđehit thơm
– Nếu dựa vào nhóm – CHO, ta có :
- Andehit đơn chức
- Andehit đa chức
4. Cách phân biệt andehit
- Khả năng tạo kết tủa sáng bóng cùng AgNO3 / NH3
- Tạo ra kết tủa đỏ gạch với Cu(OH)2 dưới nhiệt độ cao
- Có thể khiến dung dịch nước brom mất màu
( Riêng với HCHO phản ứng cùng dung dịch brom sẽ có khí CO2 thoát ra )
Tạo ra kết tủa đỏ gạch với Cu ( OH ) 2 dưới nhiệt độ cao
5. Hướng dẫn gọi tên andehit
– Với tên thay thế sửa chữa
Tên sửa chữa thay thế = tên của hidrocacbon tương ứng + ai
– Tên thường
Tên thường = andehit + tên của axit tương ứng
Lưu ý : so với dung dịch HCHO 37 – 40 % được gọi là fomalin hoặc fomon .
Đặc điểm đặc thù cơ bản của andehit
1. Tính chất vật lý
1.1. Andehit ở thể gì ?
Andehit ở thể khí là những anđehit đầu dãy trong điều kiện kèm theo thường, có tính tan rất tốt trong nước. Tiếp theo là những andehit thể lỏng hoặc rắn với độ tan giảm khi phân tử khối tăng
1.2. Tính chất khác :
- Có nhiệt độ sôi thấp hơn rượu tương ứng vì giữa những phân tử anđehit không có những link hidro
- Fomalin là dung dịch bão hòa của andehit fomic ( 37 – 40 % )
2. Andehit đặc thù hóa học
– Phản ứng cộng hidro
- Phương trình tổng quát : R-CHO + H2 → R-CH2OH ( to, Ni )
- CH3-CH = O + H2 → CH3-CH2-OH ( to, Ni )
– Xảy ra phản ứng oxy hóa không trọn vẹn
- PTTƯ tổng quát : R-CH = O + 2A gNO3 + 3NH3 + H2O → R-COONH4 + 2A g + 2NH4 NO3 ( to )
- HCHO + 2A gNO3 + 3NH3 + H2O → H-COONH4 + 2A g + 2NH4 NO3 ( to )
- Phản ứng này còn được gọi là phản ứng tráng bạc
– Tác dụng với kali pemanganat và brom
- Hợp chất rất dễ bị oxi hóa, năng lực làm mất màu nước brom cùng dung dịch kali pemanganat và bị oxi hóa thành axit cacboxylic :
RCH = O + Br2 + H2O → R-COOH + 2HB r
- Riêng so với HCHO sẽ xảy ra phản ứng :
HCH = O + 2B r2 + H2O → CO2 + 4HB r
Cách điều chế andehit
Andehit được điều chế như thế nào ?
– Từ ancol
Oxi hóa ancol bậc I : R-CH2OH + CuO → R-CHO + H2O + Cu
– Từ hidrocacbon
CH4 + O2 → HCHO + H2O
2CH2 = CH2 + O2 → 2CH3 – CHO
CH-CH + H2O → CH3-CHO
– Trong công nghiệp
- Sử dụng giải pháp oxi hóa metanol nhờ vào oxi không khí dưới nhiệt độ 600 – 700 độ C có sự tham gia của chất xúc tác là Cu hoặc Ag để điều chế fomandehit .
2CH3 – OH + O2 → 2HCH = O + 2H2 O
Ứng dụng của andehit
– Fomanđehit :
- Được sử dụng hầu hết trong sản xuất poli ( phenolfomandehit ) – làm chất dẻo và dùng cho tổng hợp phẩm nhuộm, dược phẩm
- Dung dịch 37 – 40 % fomanđehit trong nước được gọi là fomalin, ứng dụng đa phần trong ngâm xác động vật hoang dã, thuộc da hay tẩy uế, diệt trùng, …
Fomandehit được sử dụng trong tổng hợp phẩm nhuộm
– Axetandehit : sử dụng đa phần trong sản xuất axit axetic .
Tìm hiểu thêm cách lọc bỏ andehit trong rượu
1. Andehit tác động ảnh hưởng như thế nào đến sức khỏe thể chất con người ?
- Andehit là một độc tố có trong rượu, được hình thành bởi quy trình oxi hóa rượu etanol. Nó là nguyên do gây sốc và choáng khi uống rượu, gây tác động ảnh hưởng đến hệ tuần hoàn, hệ tiêu hóa, …
- Anđehit là nguyên do gây hiện tượng kỳ lạ chóng, sốc sau khi uống rượu. Sau khi đi vào khung hình, nó sẽ khiến cho hệ tiêu hóa và hệ tuần hoàn bị kích ứng mạnh, dẫn tới hiện tượng kỳ lạ huyết áp cao và gây ra nhức đầu .
- Nếu nồng độ của hợp chất vượt mức được cho phép, chất độc sẽ ảnh hưởng tác động trực tiếp tới não và hoàn toàn có thể dẫn tới nhiều biến chứng nguy khốn .
Andehit là một độc tố có trong rượu
Xem thêm: ✅ Công thức nguyên hàm ⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️
2. Hàm lượng gây ngộ độc của andehit trong rượu
- Theo tiêu chuẩn Nước Ta 7043 – 3013, hàm lượng của anđehit trong rượu không được vượt quá 50 mg trên 1 lít rượu, tính theo độ rượu của ethanol 100 độ. Ví dụ như : 1 lít rượu trắng 40 độ thì hàm lượng andehit đo được không hề vượt quá 20 mg .
- Tuy nhiên khi nấu rượu thủ công bằng tay, hàm lượng hợp chất thường vượt qua tiêu chuẩn. Do vậy, trước khi uống rượu, tất cả chúng ta nên vô hiệu một phần chúng trong rượu để hoàn toàn có thể uống bảo đảm an toàn hơn .
3. Một số giải pháp giúp lọc bỏ anđehit có trong rượu
- Đun nóng rượu : làm bốc hơi hợp chất khi đun nóng do nó có nhiệt độ bay hơi thấp hơn rượu
- Hạ thổ rượu : qua thời hạn những độc tố trong rượu sẽ dần được chuyển hóa đồng thời khi hạ thổ, dưới công dụng của từ trường còn khiến cho rượu mềm và thơm ngon hơn. Lưu ý sử dụng chum sành để hạ thổ rượu
- Dùng máy khử độc rượu
Hướng dẫn cách vô hiệu andehit khỏi rượu đơn thuần
Một số bài tập vận dụng tương quan đến andehit
Bài tập 1 : Anđehit là gì ? Viết công thức cấu trúc của andehit có công thức phân tử CH4H8O và gọi tên chúng .
Lời giải :
Andehit là hợp chất hữu cơ mà trong đó có phân tử chứa nhóm – OH = O link với gốc hidrocacbon, với H hoặc link với nhau .
CTCT của andehit với công thức phân tử C4H8O là : CH3-CH2-CH2-CHO và nó có tên gọi là Butanal hoặc 2 – metylpropanal
Bài tập 2 : Tiến hành cho 50 gam dung dịch andehit axetic công dụng cùng với dung dịch AgNO3 trong NH3 đủ, ta thu được 21.6 gam Ag kết tủa. Hãy tính nồng độ Tỷ Lệ của anđehit axetic trong dung dịch mà ta đã sử dụng .
Lời giải :
Ta có PTPƯ :
CH3CHO + 2A gNO3 + 3NH3 → CH3COONH4 + 2NH4 NO3 – + 2A g
Từ bài ra, ta có :
nAg = m : M = 21.6 : 108 = 0.2 mol
Theo PTPƯ :
nCH3CHO = 1/2 nAg = ½ x 0.2 = 0.1 mol
Vậy C % CH3CHO = 8.8 %
Bài tập 3 : Cho 1,0 ml dung dịch fomandehit nồng độ 5 % và 1,0 ml dung dịch NaOH 10 % vào trong ống nghiệm. Sau đó triển khai thêm tiếp từng giọt dung dịch CuSO4 vào và lắc đều cho đến khi kết tủa Open. Đun nóng phần dung dịch ở phía trên, thu được kết tủa màu đỏ gạch của CuO. Hãy lý giải những hiện tượng kỳ lạ trên và viết những phương trình phản ứng xảy ra .
Lời giải :
Khi nhỏ dung dịch CuSO4 vào ống nghiệm cho kết tủa xanh :
2N aOH + CuSO4 → Na2SO4 + Cu ( OH ) 2
Đun nóng phần trên ống nghiệm trên ngọn lửa đèn cồn thu được kết tủa đỏ gạch
HCHO + 4C u ( OH ) 2 + 2N aOH → Na2CO3 + 2C uO + 6H2 O
Bài tập 4 :
a ) Đốt cháy trọn vẹn 10,8 gam một anđehit A thu được 13,44 lít CO2 ( đktc ) và 10,8 gam H2O. Tìm công thức phân tử A .
b ) Đốt cháy trọn vẹn một anđehit B đơn chức thu được 0,3 mol Co2 và 0,2 mol H2O. Biieest MB anđehit đơn no : CnH2nO
2C nH2nO + ( 3 n – 1 ) O2 ——— > 2 nCO2 + 2 nH2O
Ta có tỷ suất : ( 14 n + 16 ) / 10,8 = n / 0,6 => n = 4
Công thức phân tử A : C4H8O hay C3H7 – CHO
b ) Đặt công thức phân tử B : CxHyO
CxHyO + ( x + y / 4 – 50% ) O2 ———- > xCO2 + y / 2H2 O
Ta có tỷ suất số mol : nCO2 / nH20 = x / 0,5 y = 0,3 / 0,2 => x / y = 3/4
Công thức thực nghiệm ( C3H4O ) n với M n 2 nCO2 + 2 n’CO 2 + 2 n’CO 2 + 2 n’H 2O
Số mol CO2 : nx + n’y = 26,88 / 22,4 = 1,2 ( a )
Số mol H2O : ( n + 1 ) x + n’y = 27/18 = 1,5 ( b )
Từ ( a ) và ( b ) => x = 0,3
Khối lượng hôn hợp X : ( 14 n + 18 ) x + ( 14 n ’ + 16 ) y = 25,4
14 ( nx + n’y ) + 18 x + 16 y = 25,4
14.1,2 + 18.0,3 + 16 y => y = 0,2
Số mol O2 : 1/2 [ ( 3 n – 1 ) x + 3 n’y ] = 1/2 [ 3 ( nx + n’y ) – x ] = 1,65 mol
=> VO2 = 22,4. 1,65 = 36,96 lít
b) Thay x = 0,3 và y = 0,1 vào (a) ta được: 3n + 2n’ = 12
Xem thêm: Phân biệt 8 biện pháp tu từ đã học và cách ghi nhớ
Chỉ nghiệm n = 2 và n ’ = 3 là nhận được. Vậy công hức phân tử rượu C2H6O ( C2H5 – OH ) và anđehit : C3H6O ( C ¬ 2H5 CHO ) .
Hy vọng qua bài chia sẻ trên của LabVIETCHEM đã giúp bạn hiểu rõ hơn về andehit là gì, các tính chất và ứng dụng cơ bản của nó. Hãy liên hệ với chúng tôi qua hotline 0826 020 020 hoặc nhắn tin tại website labvietchem.com.vn nếu bạn vẫn đang thắc mắc vấn đề nào liên quan nhé.
Source: https://thcsbevandan.edu.vn
Category : Phương pháp học tập